Posts

Lezen

Wanneer ik posts of artikelen schrijf dan valt het me op hoe gemakkelijk ik fouten maakt. Ik vind het best wel lastig om te lezen wat er staat. Het probleem is dat ik weet wat ik wilde schrijven, en het brein gebruikt dat om te lezen wat er staat. Het resultaat is dat ik fouten gewoon niet zie. Zowel spellings fouten als ook complete woorden die ontbreken zijn allemaal geen probleem: ik lees gewoon wat ik bedoelde te schrijven.

Dit is lastig wanneer ik nog snel even een post wil schrijven. Dat heb ik inmiddels wel afgeleerd! Ik schrijf elke post nu op zijn minst een dag in het vooruit zodat ik een dag later de post nog eens met frisse ogen kan lezen. Dat vermindert het aantal fouten enorm.

Een tweede probleem is dat ik me met een thema bezig hou en dan daarover schrijf. Vaak lees ik boeken over het thema, luister naar podcasts, en natuurlijk lees ik ook het een en ander op het internet. Ik zit er dus diep in. Dat levert een ander soort probleem op: omdat ik weet wat het thema is, is het moeilijk om er voor te zorgen dat de zinnen ook begrijpelijk zijn voor iemand die er niet diep in zit.

Zinnen die op het moment vanzelfsprekend zijn, zijn een paar weken later soms onbegrijpelijk. Voor artikelen kan ik daarmee wel leven: wanneer ik die later teruglees pas ik ze vaak een beetje aan zodat ze beter begrijpelijk worden, cq dat mijn bedoeling beter overkomt. Voor posts is het echter wel een probleem omdat ik die niet vaak teruglees.

Voor dit process heb ik volgend figuur gemaakt dat illustreert wat ik bedoel:

lees process

De laatste stap is geen problemen tijdens het schrijven. Maar bij het lezen van artikelen in het internet dan moet ik toch ook oppassen om niet in deze valkuil te vallen. Als mens categoriseren we graag. Dat maakt het leven simpeler. Maar het voert ook tot fouten.

Natuurlijk kunnen we nooit weten wat iemand anders denkt. Dat is onmogelijk. Zelfs wanneer iemand anders zegt wat hij denkt, dan nog weet ik niet of dit klopt. Misschien liegt hij? Misschien verandert hij van mening?

Categoriseren is een handige methode om snel beslissingen te kunnen nemen. Maar wanneer ik reageer op artikelen probeer ik er van uit te gaan dat ik andere mensen principieel niet kan begrijpen. Enkel het geschreven woord. Hierbij dan ook mijn excuses voor al die gevallen waarin ik te snel tot conclusies ben gesprongen…

Brein en lichaam

Vandaag start ik nogmaals met de spreuk van Descartes: Ik denk dus ik besta.

Maar deze keer over de consequentie die deze spreuk heeft op ons denken over brein en lichaam.

Vrijwel iedereen heeft namelijk die spreuk als aanleiding genomen om het denken als een apart process te beschouwen. Deze spreuk bracht een scheiding aan tussen denken en het lichaam waarin dit denken plaatsvond. Op zijn beurt bracht dit ons er toe om ons brein als een apart “orgaan” te zien.

Natuurlijk was Descartes niet de enige die deze zienswijze geïntroduceerd heeft. Ook de verlichting speelde daarin een belangrijke rol. Door dingen meetbaar en testbaar te maken ontstond de “reductionistische” zienswijze. Men wilde dingen terugbrengen tot een verzameling onderdelen zodat ieder onderdeel op zichzelf bestudeerd kon worden.

De gangbare zienswijze is dan ook dat ons brein in het hoofd zit, en via “sensors” informatie ontvangt en vervolgens via “impulsen” (i.e. signalen) het lichaam bestuurd. Een verlokkend eenvoudig beeld.

Het is ook incompleet.

We weten dat het brein zelf uit neuronen is opgebouwd die met elkaar in verbinding staan (via dendrieten en axonen). Het zijn de verbindingen en de sterkte van die verbindingen die maatgevend zijn voor de functie van ons brein.

Maar: wanneer het brein een signaal verstuurd en bijvoorbeeld de hormoon balans in het lichaam veranderd, dan heeft dit gevolgen voor de signalen die de sensors afgeven naar het brein. Ofwel: het lichaam zit ook in de loop.

De neuronen staan niet alleen in verbinding met elkaar via hun dendrieten en axonen, maar ook via het lichaam zelf.

Als we ons vrolijk voelen gaan we lachen. Maar als we ons gezicht een lach laten aannemen, gaan we ons ook vrolijk voelen! Hetzelfde gaat ook op voor de rest van ons lichaam. (Eet iets fouts en je gaat je slecht en futloos voelen, je gaat zelfs slechter presteren op pure denk testen))

Onderscheidt maken tussen brein en lichaam, het functioneel scheiden van beide kan nooit de volledige verklaring voor ons doen en denken geven.

De grote vraag is eigenlijk: hoe sterk is de functie die ons lichaam inneemt binnen de functies van ons brein? Is het alleen emotioneel? of zitten er nog veel meer aspecten aan? Wat te denken van het geheugen of IQ? Hoe werkt mediteren/joga/ademhalingstechnieken etc?

Bonus: en wat te denken van de wereld buiten ons lichaam? wanneer we iets doen, iets veranderen in die wereld, dan heeft dat ook gevolgen voor de signalen die we binnenkrijgen…

Ik denk, dus ik besta?

De navolgende post is als artikel toegevoegd aan de sectie “Filosofie“.

Dit artikel is een beetje ‘meta’. Het heeft eigenlijk geen praktische betekenis. Maar ik vind het soms wel leuk om over dit soort dingen na te denken. Al was het maar ter ontspanning.

Waarschuwing: Sommige mensen vinden het niet leuk om over het bestaan na te denken als dit het bestaan zelf in twijfel trekt. Dit artikel zal dat doen.

Decartes ging er van uit dat er ‘iets’ moet zijn dat denkt. En dus moet dit ‘iets’ bestaan. Dat ‘iets’ ben ‘ik’.

Dit lijkt een aannemelijke gedachte.

Maar laten we eens een nieuw begrip introduceren: bewustzijnsmoment.

Our Mathematical Universe

PS: Ik ben dit begrip voor het eerst tegengekomen in het boek “Our Mathematical Universe” van Max Tegmark. Ik vertaal het begrip “Observer Moment” met “Bewustzijnsmoment”.

Een bewustzijnsmoment is de kleinst mogelijke tijdseenheid waarin het mogelijk is zich bewust te zijn van zichzelf. Ons leven is een aaneenschakeling van bewustzijnsmomenten. Het actuele bewustzijnsmoment is het laatste bewustzijnsmoment. Alle voorafgaande bewustzijnsmomenten zijn enkel als herinnering aanwezig.

(Max heeft het liever over een observatie moment, i.e. een moment waarop we alles observeren: onze omgeving en ons verleden)

Maar omdat alle voorafgaande bewustzijnsmomenten enkel als herinnering aanwezig zijn, hoeven ze niet echt gebeurt te zijn. Enkel de herinnering moet aanwezig zijn. Ofwel, het er is maar 1 bewustzijnsmoment. Het huidige.

“Ik denk dus ik besta” gaat nog steeds wel op, maar de duur van het bestaan is wel enorm ingekort. Ik kan alleen maar zeker zijn dat ik besta voor de duur van een cq het bewustzijnsmoment.

Hoe registreren we een bewustzijnsmoment? Er lijkt maar weinig twijfel aan te zijn dat dit een electro-chemische actie is in de hersenen. Elektronen en geleiders die meer of minder contact met elkaar maken.

Stellen we ons nu voor dat er een “soep” van materiaal aan het borrelen en blubberen is. Alles beweegt door elkaar heen zonder ooit een permanente positie in te nemen.

Theoretisch is het mogelijk dat in deze soep op een gegeven moment, puur toevallig, de borrelende en blubberende massa een toestand aanneemt die exact overeenkomt het de structuur die onze hersenen hebben in een bewustzijnsmoment.

Toegegeven, die kans is ongelofelijk klein. Maar niet nul!

Op dat moment zal dan ook die massa een bewustzijnsmoment moeten ervaren! Kompleet met verleden en actuele omstandigheden. Die massa zal denken dat het leeft in “onze” wereld. Met geschiedenis etc etc. Natuurlijk een moment later is daar helemaal niets meer van over, de massa borrelt immers vrolijk verder… en het bewustzijnsmoment is weg.

Dat is natuurlijk wel heel ver gezocht, dat gaat nooit ge … beu … ren … toch?…

Wel… misschien wil je nu liever niet doorlezen …

OK, de kosmologie verteld ons dat het universum waarschijnlijk zal eindigen in een borrelende en kolkende massa van deeltjes. Maar dan wel borrelen en kolken bij een zeer lage temperatuur. (Niet nul)

Daarbij, die eindsituatie zal oneindig lang duren. En enorm groot zijn. Oneindig lang vermenigvuldigd met zeer groot, vermenigvuldigd met de kans dat zo’n bewustzijnsmoment spontaan optreed geeft als uitkomst… oneindig. Er zullen oneindig veel van dat soort bewustzijnsmomenten zijn.

Zelfs als we aannemen dat een bewustzijnsmoment ooit eens “echt” is opgetreden, dan nog is het aantal identieke bewustzijnsmomenten in de uiteindelijke soep oneindig veel groter.

Met andere woorden de kans dat dit bewustzijnsmoment een toevallig moment in de soep is is veel groter dan de kans dat dit bewustzijnsmoment het “echte” bewustzijnsmoment is!

Oei!… tenzij deze theorie onjuist is natuurlijk…

Maakt het wat uit? heeft het gevolgen?… nee. Voor mij niet. Leuke hersenspinsels, maar verder onbelangrijk. Het maakt alleen wat uit wat ik voel, op dit moment. En dat houdt ook in wat ik wens, wil en ga doen in en voor de toekomst. Daar kan geen bewustzijnsmoment wat aan veranderen.

Wat is Beter?

Vooraf: deze post is een reactie op de podcast van MMA: Is Truth the Most Destructive Idea in Human History?. Het is een interresante podcast, maar ik heb geprobeerd deze post zo te schrijven dat het niet per se nodig is om eerst te luisteren.

Beter. Een simpel woordje, maar als we er over doordenken, wat betekend het dan eigenlijk?

Bovenstaande gedachte is bijna onvermijdelijk na het lezen van het artikel over postmodernisme. Want als we niet langer met absolute referentie stelsels kunnen werken, hoe weten we dan wat beter is?

Filosofisch gezien is er eigenlijk alleen “anders” en niet “beter”. Met name wanneer we het over ideologieën hebben. In de podcast heeft Bryan het hier kennelijk moeilijk mee, en dat is begrijpelijk.

Ik denk dat Bryan het probleem met dit relativisme goed aanvoelt, maar hij kan het (nog?) niet onder woorden brengen. Het probleem is (imo) dat filosofie niet op zich bestaat. Filosofie is alleen mogelijk in een levend wezen dat voldoende geëvolueerd is om deze ideeën te hebben.

Beter bestaat niet in een vacuum.

Beter bestaat alleen wanneer er evolutie is.

En evolutie (heeft) bepaald wat beter en slechter is.

Wanneer het postmodernisme er toe voert dat het leven dat dit postmodernisme bedacht heeft ondergaat, dan is postmodernisme zelf niet goed genoeg.

Om binnen het kader van de podcast te blijven; democratie lijkt de beste samenlevingsvorm te zijn van dit moment. De resultaten van de westerse normen en waarden lijken de meeste mensen aan te trekken. Het is daarom redelijk om aan te nemen dat deze normen en waarden het beste zijn dat de mensheid tot nog toe gevonden heeft.

Dat wil niet zeggen dat dit altijd zo zal blijven. Zelf zou ik nogal teleurgesteld zijn als het bleef zoals het is. Ik hoop (en probeer dit een handje te helpen) dat de toekomst beter is dan vandaag.

Classic Jekyll Theme

Vandaag geen normale post. Ik heb de afgelopen dagen het “theme” dat ik gebruik voor deze site een update gegeven.

Deze website is een zogeheten “statische” site en wordt gemaakt met Jekyll. Een statische site is een website die geheel klaar ligt op de server in een file structuur. Er komt geen php of mysql bij kijken. Dit maak de site wezenlijk sneller om te downloaden, en veel gemakkelijker om te managen.

De werkzaamheden voor het plaatsen van een nieuw artikel zijn simpel: ik schrijf een nieuwe post (of pagina) in een markdown editor, “compileer” dan de gehele website en “upload” deze naar de webserver.

Tijdens de “compilatie” wordt het “theme” samen met de posts/pagina’s gecompileerd zodat de website ontstaat.

Het theme dat ik gebruik heb ik zelf ontwikkeld en noem ik Classic Jekyll Theme. Het theme is beschikbaar op de site van Rubygems en kan door iedereen gebruikt worden.

De afgelopen dagen heb ik het theme een update gegeven, het is nu versie 1.9.3. Hoewel er geen visuele veranderingen zijn, zitten er een paar wijzigingen onder de motorklep die het werken met het theme gemakkelijker maken.

Zijn mensen slecht?

De navolgende post is als artikel toegevoegd aan de sectie “Filosofie“.

Is de mens van nature goed of slecht?

Deze vraag ligt ten gronde aan vele andere overwegingen, niet in het minst het klassieke conservatieve/progressieve wereldbeeld.

Ik denk dat het antwoord in de vraag zelf te vinden is.

Van nature is de mens “natuur”.

Eén van mijn lievelingsspreuken is het volgende: In de natuur is er geen goed of kwaad, er zijn alleen consequenties.

De mens is in essentie natuur en we kunnen argumenteren dat de mens daarom niet goed of kwaad is.

Maar: de mens overleeft in sociale verbanden, i.e. samenlevingen. Niet in zijn eentje. En dat heeft gevolgen.

De samenleving haalt het goede in de mens naar boven en onderdrukt het kwade.

Wanneer een persoon in zijn eentje leeft zonder interacties met anderen, dan kan deze persoon geen goed of kwaad doen. Alles wat hij doet is voor eigen rekening en heeft alleen gevolgen voor hemzelf. Zoals in de spreuk boven, er zijn alleen consequenties.

Goed of kwaad zijn dingen die we andere mensen aandoen. In een samenleving dus. Of het goed of kwaad is wordt daarbij niet door diegene bepaald die iets doet, maar door diegene die dat aangedaan wordt.

Wanneer we kwaad doen dan kan dat weliswaar een persoonlijk voordeel opleveren (bv stelen). Maar er zitten wel kosten aan: het risico op vergelding plus de nadelen die het oplevert voor de andere partij. Voor de samenleving als geheel is het uitvoeren van kwaad al heel snel negatief.

Er is niet één samenleving, maar er zijn er vele. Een samenleving waar veel kwaad gedaan wordt zal dan ook al snel achterlopen op een samenleving waar veel goed gedaan wordt. De samenleving die voorop loopt zal de achterblijvers overvleugelen en verdringen. (Dit is de evolutie theorie toegepast op samenlevingen)

Aangezien we al vele duizenden jaren leven hebben de samenlevingen deze evolutie al ondergaan en zijn verreweg de meeste culturen zo ingericht dat het goede de overhand heeft. Zozeer zelfs dat we er van uit moeten gaan dat dit de selectie van de samenleving deels in het DNA van de mens is overgegaan.

Dit wordt bevestigd door waarnemingen: de meeste mensen prefereren het om vriendenlijk en gastvrij met andere mensen om te gaan. Zelfs al is er niet direct een tegenprestatie te verwachten.

Duiven en haviken

In een samenleving waarin alle mensen goed zijn (duiven) is er ook ruimte voor kwaadwillende (haviken). Deze haviken leven op de kosten van de duiven. Het aantal haviken zou toenemen tot ze de duiven verdringen. Maar dat heeft weer als consequentie dat het ook de haviken slechter gaat.

Er is een optimum, waar het aantal haviken klein blijft en de grote massa een duif is.

Duiven en haviken kunnen zich niet veranderen. De mens kan dit wel. Tot op zekere hoogte kunnen we kiezen of en wanneer we havik of duif zijn.

En hier is het cirkeltje rond: het is weer de samenleving die bepaald welke keuze voor ons het beste is.

Is de mens van nature goed of slecht?

Geen van beide, hoewel er wel een tendens kan zijn naar één van de twee. Maar dankzij de samenleving is de goede kant van de mensen duidelijker aanwezig dan de slechte.

Onpersoonlijke interacties

Het bovenstaande gaat over persoonlijke interacties, waar men zelf de consequenties ervaart. Maar niet alle interacties zijn persoonlijk: als één van de partijen in opdracht van een derde partij handelt, en dit ook zonder meer duidelijk is, dan bestaat er wel degelijk de mogelijkheid tot kwaadaardige handelingen. Dit wordt zichtbaar bij de meeste overheden. Een overheid claimt het geweldsmonopolie en niemand kan zich daartegen weren. Een overheid is dan ook bij machte om eenzijdig voordelig te handelen. Bijvoorbeeld bij het innen van belasting of het afdwingen van gedrag - al dan niet middels financiële bestraffing/beloning.

Mensen die tot “havik” gedrag tenderen zullen zich aangetrokken voelen tot een overheidsfunctie.

Zelf denk ik dan ook dat naarmate een overheid groter wordt, de verhouding goed/kwaad in de samenleving meer en meer verschuift in de richting van het kwaad. Hetgeen het duidelijkst zichtbaar is in dictaturen.

Ook hier gelt echter dat overheden die te ver doorschieten in de richting van het kwaad de samenleving (economie) te zwaar schaden en uiteindelijk instorten. Waarbij ik wil opmerken dat natie-overheden een vrij recent verschijnsel zijn (evolutionair gezien) en dit zich -imo- nog niet heeft kunnen stabiliseren. Voorlopig zullen we nog wel moeten leven met schommelingen naar beide zijden (goed & kwaad) van de overheden.

Tenslotte

Het is de samenleving die beoordeeld en bepaald of we goed of slecht handelen. Hier kleeft automatisch de implicatie aan dat (bijna) iedereen in staat is om slecht te handelen. Dit is best wel beangstigend: iedereen is in staat om concentratie kamp bewaker te worden, iedereen is in staat om deel te nemen aan genocides zoals in Ruanda etc…

Deze gedachte is angstaanjagend, en maakt duidelijk dat we zeer voorzichtig moeten zijn met wat we kiezen in onze cultuur. In mijn opinie zou dit de primaire functie van de geschiedenislessen moeten zijn. Wie kan het wat schelen wanneer de slag bij Nieuwpoort was, probeer liever te voorkomen dat we ooit nog eens in kwaadaardige samenlevingsvormen veranderen. Niet door te benadrukken hoe “goed” we waren in het verleden, maar door te laten zien hoe gemakkelijk een bevolking tot kwaad kan vervallen en hoe dit te voorkomen.

Waarom zijn de rijken rijk?

Waarom zijn de (zeer) rijken rijk?

Er zijn natuurlijk vele manieren om rijk te worden. Maar de mensen die zelf (zeer) rijk zijn geworden hebben allemaal 1 ding gemeen: een hefboom.

Die hefboom stelt ze in staat om meer geld dan de gemiddelde persoon te verdienen. Zolang die hefboom blijft bestaan, zal de rijke rijker worden.

Belasting verhoging

Eén van de meest voorgestelde maatregelen is “belasting verhoging voor de rijken”.

Rijken lachen daarom. Zij weten dat dit hun hefboom niet treft, en dus ook hun rijk-zijn status niet.

Het mechanisme is als volgt: iemand produceert product X en wordt rijk uit de verkoop daarvan. Hij heeft patenten zodat niemand anders product X kan produceren. Nu verhoogd de overheid zijn belasting waardoor zijn inkomen met 10 miljoen euro afneemt. Wat zal die persoon doen? Hij weet dat niemand anders product X kan produceren. … dus hij verhoogt de prijs van product X … tot hij die 10 miljoen er weer bij heeft.

Het is natuurlijk wel zo dat elke prijsverhoging de afname van het product verlaagt. Het is dus wel mogelijk dat het inkomen van de rijke een klein beetje lager wordt. Maar die verlaging zal veel kleiner uitvallen dan de belasting verhoging.

Kortom: een rijke kan dankzij zijn hefboom een eventuele belastingverhoging afwentelen op zijn klanten. Die geven het door aan hun klanten tot uiteindelijk de consument de belasting verhoging daadwerkelijk betaalt.

Een rijke is feitelijk een belasting inner voor de overheid

De rijke zal altijd zijn deel krijgen. De overheid weet dit, de rijke weet dit. Het is alleen de consument die voorgehouden wordt dat de rijke meer belasting moet betalen. En dat klinkt mensen als muziek in de oren. Dat ze uiteindelijk zelf die belasting betalen… tja dat wordt er niet bij gezegd.

Oh, en die hefboom? heel vaak blijkt dat die hefboom door de overheid gesanctioneerd is. Hefbomen zijn namelijk bijna altijd wetten en/of regelgeving.

Conservatief versus progressief

Soms hoor je iets en dan doet het “Click!”

Dat overkwam me onlangs toen ik een podcast van Stephan Molyneux hoorde. Ik weet niet meer precies wat hij zei, maar de click die het produceerde was deze:

Progressieven willen de overheid gebruiken om de wereld te verbeteren, conservatieven willen dat de overheid de wet handhaaft.

Nu is het natuurlijk niet zo dat de progressieven de wet aan hun laars lappen. Maar over het algemeen genomen vinden zij het belangrijker om aan een betere toekomst te werken dan de letter der wet te volgen. Ze zullen dan ook sneller genegen zijn om dingen te gedogen of om de wet aan te passen. (Progressieven zijn ook eerder geneigd aan te nemen dat de mens goed en vormbaar is)

Conservatieven daartegen zijn van mening dat de mens tot veel kwaad in staat is en beteugeld moet worden. Ze hebben behoefte aan duidelijk regels, en willen dat iedereen zich daaraan houdt. Veranderingen mogen wel, maar moeten duidelijk afgesproken zijn en in de wet verankerd.

Net als een vorige post over orde en chaos, zo gelt ook hier dat in de optimale samenleving beide componenten aanwezig zijn. Ik weet dat dit in deze tijd van politieke polarisatie niet graag gehoord wordt. Maar een puur conservatieve samenleving is niet wenselijk (zeker niet met de snel veranderende techniek van vandaag de dag). Net als ook een puur progressieve samenleving geen goed idee is (er zou onvoldoende stabiliteit zijn). Nieuwe ideeën moeten zich eerst bewijzen voordat ze ingang kunnen vinden op grote schaal. Te veel nieuwe ideeën achter elkaar zou een samenleving waarschijnlijk in chaos storten.

Overigens is het niet zo dat het gehele politieke spectrum in progressief/conservatief kan worden verdeeld. Er zijn ook nog andere krachten werkzaam. Zo hebben een aantal personen cq partijen ontdekt dat je de overheid kunt gebruiken voor zelfverrijking… al dan niet direct of indirect…

Financiële Vaardigheden: Herhalende Risico's

Een nieuwe aflevering in de serie financiële vaardigheden: herhalende risico’s

De vorige aflevering over risico’s was nog niet compleet. Het blijkt dat wanneer risico’s zich herhalen er pad afhankelijkheid optreedt.

Orde en chaos

Wat losse mijmeringen over orde en chaos.

Er is sprake van orde wanneer exact voorspeld worden kan waar iets is of wanneer iets gebeurt.

Er is sprake van chaos wanneer niet voorspeld kan worden waar iets is of wanneer iets gebeurt.

In orde vinden we zekerheid en veiligheid.

In chaos schuilt gevaar maar zitten ook kansen.

De meeste mensen zullen orde met positief associëren en chaos met negatief. Dat is onterecht. Bij een teveel aan orde (te weinig chaos) verstarren we, het leven gaat gelijken op een machine. We zitten dan vast in ons leefpatroon, ogenschijnlijk zonder mogelijkheid om er uit te breken. Bij te weinig orde (te veel chaos) moeten we voortdurend op onze hoede zijn. Er is geen ruimte voor ontspanning en op verhaal komen.

Voor de meeste van ons is het optimaal wanneer we ons op de rand van beide bevinden. Voldoende chaos voor creativiteit, en voldoende orde voor een stabile basis.

Er zijn bijvoorbeeld studies waaruit zou blijken dat we optimaal kunnen leren wanneer onze omgeving een beetje chaotisch is. Een volledige nette en opgeruimde kamer zou niet de beste omgeving zijn voor studie of creatieve prestaties.

Dit verklaart misschien ook onze behoefte aan natuur: de natuur is chaotisch. Steden en de woon-omgeving zijn daartegen extreem ordelijk.

Orde en chaos zijn persoonlijk. Wat voor de één orde is kan voor een ander chaos zijn.

Door de samenhang tussen voorwerpen en/of gebeurtenissen te bestuderen kunnen we orde in de chaos ontdekken en zo de grens tussen orde en chaos verschuiven. Orde is een gevolg van ons eigen inzicht in het ontdekken en ontwikkelen van oorzakelijke verbanden.

Het is echter niet mogelijk om alle chaos uit te bannen. Terrence McKenna zei ooit eens het volgende: “The greater the bonfire, the more darkness is revealed”. (Een groter vuur maakt meer nacht zichtbaar)

De ontwikkeling van de mensheid lijkt de grens tussen orde in de chaos voortdurend te verschuiven. Het vuur wordt steeds groter. We kunnen ons afvragen of dit problemen oplevert voor de mens als individu. Wellicht is het zo dat we ons alleen kunnen ontwikkelen op het randvlak van orde en chaos. Wanneer we geen chaos zien, zien we ook geen kansen voor (nieuwe) persoonlijke ontwikkeling, anders dan een “voor ons klaargelegd levenspad”. De persoonlijke vrijheid lijkt verloren te gaan.

Net als voor een individu zou wellicht ook de samenleving op de rand tussen orde en chaos moeten balanceren. Dat levert -waarschijnlijk- de maximale vrijheid op. Maar het houdt ook in dat er verliezers zullen zijn. Immers in chaos zitten zowel kansen als ook risico’s.

Ik vermoed dat de balans tussen de hoeveelheid verlies en de hoeveel winst netto maar net ietsje groter dan nul is. En dat wanneer we er voor zorgen dat er minder verliezers zijn, er ook minder winnaars zullen zijn. Dit houdt ook in dat de winsten van de winnaars in de individuele gevallen hoger zullen zijn. Dit lijkt ook zichtbaar te zijn in de geschiedenis: naarmate er meer orde is (opvang regelingen) lijken er minder rijken te zijn - die echter wel steeds rijker worden. Zouden we echter proberen om ook de rijkdom van deze laatste rijken te beperken, dan zou waarschijnlijk ook de groei van de samenleving stoppen. (Het is wellicht efficiënter om te proberen meer rijken te creëren die dan individueel minder rijk zijn, maar dit betekend dat er dan ook meer verliezers zullen zijn)

Dominantie Hiërarchie

Sociaal wezen

In discussies horen we soms dat de mens een “sociaal wezen” is. En daar blijft het dan bij. Vaak wordt dit als argument gebruikt wanneer er in een discussie een noodzaak bestaat om de tegenstanders van samenwerking te overtuigen. Behalve dat dit soort discussies vaak onproductief zijn, wordt niet stilgestaan bij de vraag hoe dit “sociaal” tot uiting komt.

Het woord sociaal wordt bijna altijd als een positief gezien. Sociaal is elkaar helpen toch?

Wel, ja en nee.

De mens is van oorsprong inderdaad een sociaal wezen, maar de structuur van het sociaal zijn is hiërarchisch. Dat wil zeggen, de één geeft het bevel (of het voorbeeld) en de ander volgt.

Dit lijkt op het meester/slaaf principe, maar hoeft het niet zo extreem te zijn. Hiërarchieën treden overal automatisch op wanneer meerdere mensen samen een doel nastreven. Dat kan helpen bij een verhuizing zijn, een moestuin vereniging, de productie van een supertanker of een leger.

Leider/volger wordt vaak als negatief gepresenteerd. Maar dat is onjuist. In een menselijke hiërarchie profiteren beide. Zowel de leidinggevende als ook de volger. Geen van beide zou in staat zijn het beoogde resultaat in hun eentje te halen. Of ten minste niet zo snel.

Een hiërarchie maakt het zelfs mogelijk dat mensen samenwerken die elkaar niet eens persoonlijk kennen. En wellicht elkaar ook nooit ontmoeten. Zolang beide maar in dezelfde hiërarchie werken en hun beider bijdragen door de leidinggevenden op een hoger niveau gecoördineerd worden.

Optimale oplossing

Het hiërarchisch principe is zo nuttig dat het al ontstond voordat de mensen op het toneel van de evolutie verschenen. Zonder dit principe zouden wezens altijd onderling blijven vechten tot er maar 1 over is (in een bepaald gebied).

Vanuit een fysiek oogpunt gezien is een hiërarchie de meest efficiente oplossing. Het verspilt de minste energie.

Wanneer een groep dieren chaotisch vecht om de eerste rechten tot voedsel dan bestaat er groot gevaar op letsel. Zelfs voor de sterksten. Keer op keer op keer. Wanneer er een hiërarchie is dan wordt het voedsel verdeelt volgens een schema waarbij de beste/sterkste dieren het meeste voedsel krijgen. In tijden van schaarste sterven de zwaksten. Voor het voorbestaan van de soort is een hiërarchie veel efficiënter dan chaos of gelijkberechtiging.

Heel oud

De hiërarchie is waarschijnlijk één van de eerste sociale structuren die ontstaan is in de evolutie. Deze is zo oud dat we deze hiërarchische oriëntatie delen met zo’n beetje alle dieren. Ook de meest primitieve. Ik ga er van uit dat dit ouder is dan the archetypes.

Wanneer we het over de mens als sociaal wezen hebben, dan hebben we het over een dominantie hiërarchie. Diep verstopt in het onderbewuste.

PS: Ik maak wel verschil tussen archetypes en dominantie hiërarchie. Ook al is de hiërarchie in sommige archetypes wel aanwezig.

Archetypes

Het is vrij lastig een goede definitie te bedenken voor het woord ‘archetype’. Ik heb het maar op wikipedia opgezocht:

Het is slechts een soort blauwdruk uit het collectief onderbewuste, die al naar gelang tijd, plaats en cultuur verschillend wordt ingevuld, en toch steeds herkenbaar blijft.

Wel, dat helpt wellicht ook niet echt verder… maar het is een uitgangspunt.

Ik zou een archetype zien als een collectie van gedrag patronen die samen een ideaal voorstelling geven aan een persoonlijkheid.

Sommige archetypes zijn zo bekend dat we ze namen hebben gegeven, bijvoorbeeld Held, Leider, Moeder etc.

Archetypes lijken zich te verschuilen in het onderbewuste, en -dit is essentieel!- lijken bij iedereen al bij de geboorte aanwezig te zijn. We leren dus niet wat archetypes zijn, we weten al vanaf de geboorte welke archetypes er zijn. Natuurlijk onbewust.

Archetypes zijn ontstaan door de eeuwen heen. Ze hebben zich gevormd in de eerste complexe levensvormen en zijn overgedragen, gemodificeerd en uitgebreid bij iedere nieuwe levensvorm. Al voordat er mensen waren, en voordat de neocortex bestond.

Archetypes zijn ouder dan de mensheid.

Voor mij betekend dit dat ons basis gedrag onafhankelijk is van wat we graag vrije wil noemen. Zeker we kunnen het basis gedrag beïnvloeden. En daar komt vrije wil wel om de hoek kijken. Maar het gedrag type, de archetype, is vast. Omdat ik visueel ben aangelegd zie ik dit als een hond aan de lijn. De hond kan binnen de cirkel -vastgelegd door de lijn- vrij rondlopen en doen wat hij wil.

Wel denk ik dat we meer vrijheden hebben dan dat, zo kunnen we het archetype kiezen. Om binnen de hondenlijn metafoor te blijven: we kunnen het ankerpunt van de lijn veranderen. Wel vraag ik me af of we dit bewust kunnen doen of dat er een meta niveau bestaat die dat voor ons doet. I.e. wanneer onze omstandigheden veranderen schakelen we -wellicht automatisch- over naar een ander archetype. Ik verwacht dat we dit ten minste deels bewust kunnen doen, al dan niet door deel te nemen aan gebeurtenissen die zo’n wijziging veroorzaken. (Denk bijvoorbeeld aan de gedrag verandering van voetbal fans wanneer ze in een stadium zitten)

Archetypes lijken me vooralsnog een sleutel concept om het menselijk gedrag te kunnen begrijpen. En ook om onszelf te kunnen begrijpen.

Filosofie: Postmodernisme

Er is een artikel toegevoegd aan het filosofie menu over het postmodernisme.

Daarin beschrijf ik in het kort mijn begrip van postmodernisme, de consequenties, de fouten en de verbinding met de linkse politieke richting.

Schematisch overzicht van de geschiedenis van kennis

Er is een tweede artikel toegevoegd over de geschiedenis van de filosofie.

In dit artikel presenteer ik mijn ideeën in volgend schema:

kennis-ontwikkeling

Zie het artikel zelf voor de toelichting.

Globalisme en progressivisme

Ik lees op dit moment het boekje “Suicide of the West” van James Burnham.

James Burnham begon als een Amerikaanse communist. Maar hij bestudeerde de politiek vanuit een “wat werkt” en “wat is er gebeurt” perspectief en verliet dan ook al snel zijn meer progressieve (linkse) ideeën en schreef een voorspellend werk “The Managerial Revolution (1941)”. Daarna kwam zijn waarschijnlijk bekendste boek “The Machiavellians (1943)”, en tenslotte “Suicide of the West (1964)”.

Zoals dat zo gaat met voorspellingen, de meeste zijn niet -letterlijk- uitgekomen. Maar dat wil niet zeggen dat we er niets uit kunnen leren. De Managerial Revolution is toch echt een profetisch werk zoals ik dat hieronder nog zal verduidelijken.

The Machiavellians noemde ik al als bron voor het artikel politieke elite. Achteraf gezien gaat dit boek over de denkwijze van Burnham en hoe hij tot zijn voorspellingen kwam.

In Suicide of the West maakt Burnham een uitgebreide analyse van de progressieve ideologie. Onder andere ook van de evolutie van die ideologie. Ten tijde van het schrijven van deze post ben ik ca halverwege het boekje, en hoe het verder evolueert moet ik nog ervaren.

De reden om toch al een post hierover te schrijven is de realisatie dat de progressieve ideologie globalisering onvermijdelijk maakt.

Tot nog toe leefde ik eigenlijk in de -onuitgesproken- veronderstelling dat globalisering een aparte ontwikkeling was, die op zich niets met politiek te doen heeft. Tja, leef en leer…

De naoorlogse progressieve ideologie keerde zich meer en meer naar de conclusie dat nationalisme een soort erfzonde is en verbannen moest worden. Het is op zich niet verwonderlijk dat bedrijven hiervan als eerste profiteerden en dit voerde tot het fenomeen dat we tegenwoordig als globalisme kennen.

De verdere afbouw van nationalisme -maar alleen in het westen!- voert dan ook onvermijdelijk tot het openstellen van de grenzen en de vloed aan immigranten.

Dat Burnham de tekenen hiervoor duidelijk openlegt in de progressieve ideologie van de naoorlogse jaren is hoogst opmerkelijk. Een echte visionair.

Als we het boek “The Managerial Revolution” and het eerste deel van “Suicide of the West” samen nemen, dan komen we bijna exact uit op het economisch-politieke systeem dat we nu in de wereld zien!

Verbluffend!

Ik ben heel benieuwd naar de rest van dit boekje…

Mocht je geïnteresseerd zijn in politieke theorie, of gewoon de wereld ietsje beter willen begrijpen, dan kan ik Burnham’s boeken van harte aanbevelen!

PS: Burnham legt niet “De Schuld” voor het hedendaagse systeem bij “links” of “de progressieven”. Hij ziet dit meer als een historisch fenomeen waarbij het onmogelijk is om oorzaak en gevolg van elkaar te onderscheiden. Een instelling die ik heb overgenomen. Zeker wanneer we dit combineren met nog andere theorieën en observaties - waarover later meer.

Financiële Vaardigheden: De Spaarrekening

Een nieuwe aflevering in de serie financiële vaardigheden: de spaarrekening

Hoe komt de bank aan de rente? welke risico’s zijn er?

Een kort overzicht…

Geschiedenis van de filosofie

Er is een artikel toegevoegd over de geschiedenis van de filosofie.

Daarin ga ik kort in op de drie belangrijkste tijdperken uit de filosofie vanuit het hedendaags oogpunt.

Twee soorten logica

Ik ben inmiddels een fan van het werk van professor Jordan B. Peterson. Hij is een Canadese practiserende psychologie professor die me meer dan eens verbaasd heeft doen staan met zijn inzichten en interpretaties.

Zijn werk kende ik al van verschillende interviews, maar nu ben ik aan zijn podcast serie begonnen. Inmiddels ben ik gevorderd to aflevering vier (van de inmiddels 24) waarin hij (onder meer) het gat identificeerde dat ik had met de postmoderne filosofie.

Het probleem met postmodernisme is dat het uiteindelijk uitmond in nihilisme. Het is -aldus het postmodernisme- niet mogelijk om absolute waarheden te vinden. (Dit is natuurlijk een contradictie op zichzelf). Maar “ik besta” en dat is een absolute waarheid. Wanneer het postmodernisme zegt dat ik dit niet zeker kan weten, dan moet het postmodernisme wel fout zijn. Waarom is het fout? Mijn conclusie was dat het postmodernisme reductionistisch is en reductionisme omvat niet het leven zelf.

Anders gezegd, de methode die het postmodernisme gebruikt om tot een resultaat te komen, veroorzaakt het resultaat.

Of nog anders gezegd, uiteindelijk is mijn conclusie dat het postmodernisme zichzelf weg redeneert.

In de podcast neemt Peterson een andere invalshoek, maar kom -imo- tot min of meer hetzelfde resultaat. Hij noemt het “Darwinian Logic”. Dit in tegenstelling tot “Newtonian Logic”. Newtonian logic refereert naar het resultaat van de verlichting en is zeer succesvol gebruikt om resultaten te boeken in wetenschap en techniek.

Maar “Newtonian Logic” bevat geen “levende” componenten. Het haalt de subjectiviteit, de menselijke component, juist weg uit de logica. Het kan dan ook haast niet anders of een filosofie opgebouwd middels deze logica moet wel tot nihilistisme voeren.

“Darwinian Logic” neemt een andere aanzet: Evolutie houdt zich niet bezig met waarheid. Enkel overleven telt. Datgene wat overleeft moet niet noodzakelijkerwijze de componenten hebben om de ultime waarheid te kunnen ontdekken. I.e. wij hoeven niet zo gebouwd te zijn dat het mogelijk is om met ons lijf een ultime waarheid te ontdekken. “Goed genoeg” is het devies. Elke waarheid die goed genoeg is om ons te laten overleven is -letterlijk- goed genoeg.

Het leven, of evolutie, is een duidelijk bestanddeel van de Darwinian Logic. Maar waar vroegere denkers vaak begonnen bij de bekende geschiedenis, of bij de jager-verzamelaars, gaat Darwinian Logic nog veel verder terug. Letterlijk naar het begin van het leven.

De neo-cortex is evolutionair gezien het nieuwste element van de hersenen. Maar we overlevenden al miljarden jaren voor de neo-cortex ontstond. En de structuren uit die tijd zijn nog steeds aanwezig, en vervullen ook nog steeds een belangrijke functie.

Het is zelfs mogelijk dat de rationele processen die de neo-cortex mogelijk maakt niet meer dan een “bijrijder” functie vervullen. Dat we eigenlijk een programma doorlopen dat diep in ons onderbewuste verankerd is en waarvoor de neo-cortex op het juiste moment pasklare “verklaringen” bedenkt wanneer dit nodig is voor ons gevoel van eigenwaarde of individualisme.

In de podcast gaat Peterson nog veel dieper in op deze materie en aanverwante zaken. En in 1 luistersessie kan ik onmogelijk alles er uit halen wat er in zit. Een herhaling is dus wel op zijn plaats. Wel kan ik deze podcast van harte aanbevelen. Net zoals al zijn andere podcasts overigens (te vinden in o.a. de iTunes store).

PS: De gelinkte youtube video is in het engels met engelse ondertitels.

Waarom accepteren we belasting?

Onlangs verscheen er een artikel op Vrijspreker over de belastingdruk. Ik citeer:

Piet Plezier moet van zijn inkomen zestig procent afgeven aan de overheid in de vorm van belastingen, dwangverzekeringspremies, bijzondere verbruiksbelasting en nog meer. … Als ik in een optimistische bui ben, denk ik dat van de 60 cent die Piet uitgeeft, het equivalent van 15 cent in de vorm van behoeftenbevrediging bij hem zal terugkomen.

Het artikel gaat verder met wat opmerkingen over waar de 45 cent voor gebruikt wordt en of Piet slim is of niet.

Voor mij werpt dit artikel een paradox op: niemand zal zo maar zonder meer accepteren dat 60% van zijn inkomsten worden afgenomen. Toch gebeurt het. Waarom accepteert Piet die belasting?

Paradoxen bestaan niet, en een verklaring moet er zijn. Mijn poging daartoe is het volgende:

Die resterende 45 (pro)cent, daar krijgt/koopt Piet ook iets voor. Sterker nog, ik denk dat Piet zelfs meer dan de volle 60 (pro)cent (denkt) terug te krijgen.

De rest wordt echter niet in stoffelijke vorm uitgekeerd, maar in emotionele munt. Voor die 45% krijgt Piet:

  • Ontlasting van de zorgplicht. Als mens zijn wij moreel (& evolutionair) verplicht voor de minder bedeelde medemens te zorgen. Piet krijgt echter morele ontheffing van die “plicht” omdat de overheid hem verzekert dit in zijn naam te doen.

  • Impliciete verzekering: Er gaan nu eenmaal dingen mis in het leven. Zonder een overheidsparaplu die ons een garantie geeft dat er in het ergste geval toch voor ons gezorgd zal worden (even ongeacht de kwaliteit) zouden we dit zelf moeten doen. Dat is een behoorlijke emotionele last die nu afgewenteld wordt op de overheid.

  • De belofte dat er voor hem als oudere gezorgd gaat worden: Piet rekent er vast op dat hij later van zijn AOW uitkering kan leven. Het is daarbij irrelevant dat het AOW systeem op een pyramide spel gebaseerd is -zoals inmiddels toch wel duidelijk moet zijn. Maar Piet heeft nog steeds de emotionele balsem dat hij zijn AOW zal krijgen.

Met name dit laatste, de AOW, zorgt er voor dat Piet gevoelsmatig veel meer dan 60 (pro)cent terugkrijgt.

Ik denk dat de AOW de ultime buy-in is. Het is het middel waarmee de overheid op de kosten van de komende generatie er voor zorgt dat de huidige generatie in het gareel blijft lopen.

Financiële Vaardigheden: Risico

Een nieuwe aflevering in de serie financiële vaardigheden: risico

Het (voorlopig?) laatste wat algemenere artikel voor we de dieptes van de reële investeringen induiken.

Politiek: Elite en Ideologie

Ik heb een artikel over de politieke elite en ideologie toegevoegd.

In dat artikel wordt de feitelijke opbouw van de samenleving beschreven en hoe deze (tijdelijk) in stand blijft.

Deze benadering van de politiek werd het eerst beschreven door Machiavelli. Vandaar zijn portrait naast deze post.

Mindset - overvloed of schaarsheid?

Ik luister nog naar de podcast van tangentially speaking met Peter Joshep van de Zeitgeist beweging.

En het viel me op hoezeer Peter kennelijk door de motivatie “schaarste” gedreven wordt.

Zoals met zo veel dingen kunnen we een simple scheiding maken: mensen met een schaarste instelling en mensen met een overvloed instelling. Dat wil zeggen mensen die de wereld vooral zien door de bril van “er is overal schaarste” en mensen die de wereld zien door de bril van “er is een wereld van overvloed”.

Natuurlijk weet ik ook wel dat zulke simple verdelingen de plank altijd misslaan in individuele gevallen. Toch is zo’n verdeling vaak wel nuttig om het thema te begrijpen.

Zo zien we aan de linker kant van het politieke spectrum (alweer zo’n rare scheiding) de schaarste instelling wel vaker. Terwijl aan de rechterkant de overvloed instelling meer voorkomt. Ondernemers hebben bijna altijd een overvloed instelling.

Beide willen de voorhanden problemen in de wereld graag oplossen. Beide zien een probleem in de heersende armoede bij sommige bevolkingsgroepen.

Mensen met een schaarste instelling willen vaak de voorhanden goederen beter verdelen. Peter cq Zeitgeist is daarvan een uitzonderlijk goed voorbeeld.

Mensen met een overvloed instelling daartegen willen meer goederen produceren.

Het is imo best wel tragisch dat deze beide groepen elkaar fundamenteel niet schijnen te kunnen of willen begrijpen.

Persoonlijk zie ik meer in de overvloed instelling. Dit omdat in het verleden altijd weer is gebleken dat mensen met een overvloed instelling de schaarste bij de armste bevolkingsgroepen sneller kunnen oplossen dan de mensen met een schaarste instelling.

Het probleem met de ‘betere verdeling’ is dat dit gemakkelijk in een negatieve spiraal kan uitmonden. Door te halen bij de ‘rijken’ en dit te verdelen onder de ‘armen’ schaden we capaciteit van de ‘rijken’ om meer te produceren. Waardoor de overvloed afneemt cq de schaarste toeneemt. Hetgeen om meer herverdeling vraagt etc. Deze negatieve spiraal eindigt vrijwel altijd in een ‘crash’. Met name Venezuela is op dit moment een schrijnend voorbeeld.

Nu ga ik hier niet lopen beweren dat we dus de rijken maar hun gang moeten laten gaan. Zeker niet binnen het huidige politieke systeem. Maar dat is een ander verhaal.

Idealisten als Peter kan ik goed begrijpen. Maar al kunnen zij de huidige problemen goed aan de kaak stellen, dat wil nog lang niet zeggen dat hun oplossingen ook daadwerkelijk oplossingen zijn. Persoonlijk houd ik m’n hart vast als het soort bewegingen a la Zeitgeist ooit voet aan de grond zouden krijgen…

Goodby google

I had vandaag eigenlijk een andere post gepland, maar deze keer laat ik me door actuele gebeurtenissen leiden.

Ik refereer natuurlijk naar het ontslag van de google werknemer die onlangs een -vrij onschuldig- stukje pende over de “echo kamer cultuur” binnen google.

Ik lees wel vaker dat google de leus “Don’t be evil” of “Do the right thing” gebruikt. Maar vandaag hebben ze in mijn opinie deze grens overschreden. En omdat ik van mening ben dat we ons net zo moreel moeten gedragen als we zeggen te zijn, heb ik het besluit genomen om google’s services niet langer te gebruiken.

Dus de advertenties zijn weg, de zoekfunctie is weg, en ook analytics is weg. Al was deze laatste voor de lezers natuurlijk onzichtbaar. In ieder geval wordt er vanaf vandaag helemaal geen informatie meer over het bezoek aan deze site naar google gestuurd. (Ook niet naar andere sites overigens)

Gaia en Zeitgeist

Zondag, tijd voor wat lichte en niet zo serieuze reflectie … 😉

Het is alweer een tijdje geleden dat James Lovelock de gaia hypothesis uitbracht. De NL wikipedia vat dat samen als volgt: De Gaia-hypothese is een wetenschappelijke hypothese die stelt dat de biosfeer op de niet-levende omgeving inwerkt op een zodanige manier dat er een zelfregulerend complex systeem ontstaat zodat er gunstige omstandigheden blijven bestaan voor het leven op Aarde.

Behalve een wetenschappelijk, zit er ook heel duidelijk een esoterische kant aan deze theorie. Ik hecht geen waarde aan de meeste (alle?) esoterische theorieën maar de wetenschappelijke kant van de gaia hypothese heeft wel iets.

Nu hoorde ik vandaag in een podcast van tangentially speaking een interresante opmerking die hier aan raakt: alle leven op aarde bouwt zich op uit “lagere” levensvormen.

Bijvoorbeeld de mens is opgebouwd uit cellen. Sommige van die cellen zijn bacteriën die een zelfstandig leven voeren. De mens overleeft in een samenleving, die heeft op zijn beurt weer instituten. Is er nu nog een niveau “boven” de samenleving?

We kunnen de samenleving beschouwen als een soort “brein”, waarin de mensen de neuronen vormen en de memen de informatie. Deze memen creëren de instituten. En het is best mogelijk dat instituten de dragers van “meta-memen” zijn die super-instituten vormen. Deze is dan voor de mens zo goed als onzichtbaar. Behalve dan in zijn uitwerkingen.

Wie profiteert er nu echt van alles wat we hier doen? Zijn er mensen die daadwerkelijk gelukkig zijn met de situatie van het moment? Lijkt het er niet op dat iedereen in meer of mindere mate ongelukkig is? zelfs de buffets, gates, zuckerbergers, of trumps cq clintons van de wereld? Als dat zo is, waarom doen we dat dan?

In de podcast probeert Peter Joseph zijn geesteskind Zeitgeist als oplossing naar voren te schuiven. Imo is dat gewoon meer van hetzelfde - maar dan links van het communisme. Zeitgeist als oplossing kan mij niet overtuigen. Maar de problemen die men identificeert zijn reëel.

Misschien is er gewoon geen oplossing. Misschien is het super-instituut wel gelukkig zo…

Politiek: Voluntarisme

Hoewel ik zelf niet “politiek actief” ben (i.e. lid van een partij etc), ben ik wel geïnteresseerd in de factoren waarmee de samenleving zichzelf vorm geeft.

Misschien is “politiek” daarvoor niet echt het goede woord, maar ik heb (nog) geen betere gevonden.

Vanaf vandaag ben ik dan ook een serie over ‘politiek’ begonnen die zal ingaan op de dingen die ontdek op dit vlak.

De eerste post gaat over mijn eigen politieke standpunt.

Financiële Vaardigheden: Sparen

Vandaag een artikel over sparen toegevoegd.

Financiële Vaardigheden: Berekenen

Vandaag een artikel over het berekenen van de “echte” kostprijs toegevoegd aan de serie over financiële vaardigheid.

Financiële Vaardigheden: Rente

Vandaag een artikel over rente toegevoegd aan de serie over financiële vaardigheid.

Financiële Vaardigheden: Goud

Het artikel geld in financiële vaardigheid is opnieuw bewerkt.

Vandaag het tweede artikel uit de serie over financiële vaardigheid. Na geld is nu goud aan de beurt.

Financiële Vaardigheden: Geld

Het artikel conclusie in financiële vaardigheid is opnieuw bewerkt.

Vandaag begint ook de eigenlijke serie over financiële vaardigheid. Natuurlijk moet dat een artikel over geld zijn.

Financiële Vaardigheden

Zoals je wellicht hebt opgemerkt is er in de menu balk een nieuwe categorie verschenen: Financiële Vaardigheden.

De oorspronkelijke categorie “Financieel” heb ik veranderd naar “Financiële Artikelen”. Maar het is de bedoeling dat deze categorie over kort of lang opgaat in “Financiële Vaardigheden”.

De reden is dat ik gevraagd ben wat “financial literacy” eigenlijk inhoudt. Dat heeft mij ertoe gebracht om een reeks te beginnen die wat meer gestructureerd is dan de artikelen die ik tot nog toe had geplaatst.

Het is de bedoeling dat “Financiële Vaardigheden” uitgroeit tot een serie artikelen die een soort introductie vormen naar de financiële zelfstandigheid. Natuurlijk gezien vanuit mijn gezichtspunt, het wordt geen officieel erkende cursus!

Vandaag zijn de introductie en de conclusie beschikbaar.

Techniek en een parabel

De naam van deze site heeft als bestanddeel “overleven”. En dat is niet toevallig.

Ik maak me best wel zorgen dat het eens een keer flink mis kan gaan met de samenleving.

In een podcast 260 van mixed mental arts hoorde ik een huiveringwekkende parabel die één van de redenen waarom ik me zorgen maak perfect weergeeft.

Het verhaal gaat als volgt: “Een aantal ballonvaarders zijn bezig een hete lucht ballon te vullen voor een trip. Als de ballon al tamelijk vol is grijpt een windvlaag de ballon en dreigt hem mee te nemen. De ballonvaarders grijpen de korf en/of lijnen, en een toevallige omstander helpt mee. Wanneer hun pogingen tevergeefs zijn laten de ballonvaarders de korf en lijnen los: zij weten dat je je nooit moet laten meevoeren. De toerist weet dit niet en blijft vasthouden. Later valt de toerist -wanneer zijn kracht het begeeft- vanaf een hoogte van 100 meter en overlijdt daarbij.

De parabel is deze: de samenleving is als de toerist. We hebben de ballon van de techniek gegrepen om vooruit te komen en om iedereen te kunnen voeden. Dit begon al in een ver verleden toen de landbouw uitgevonden werd. Nu zijn we in de situatie dat we niet meer zonder kunnen.

Net als de toerist, het was beter geweest om direct los te laten. Of om een val van 5 meter te riskeren. Of zelfs vanaf 10m. Op elk moment is het beter nu dan later. Maar de angst (om te vallen) overheerst op elk moment, en we blijven vasthouden.

Inmiddels zijn we al heel ver opgestegen met de ballon, als we loslaten… brr, liever niet aan denken…

Ik ga nu geen scenario’s bedenken over hoe en wat. Maar de parabel vindt ik bijzonder treffend.

Overigens is de gehele podcast wel de moeite waard. Er komen vele verschillende thema’s voorbij dus het gaat niet alleen over dit risico. Soms moest ik even ‘fluiten’ wanneer ik het echt niet eens was met iets, maar de plussen zijn groter dan de minnen.

Een nieuw thema

Ik heb de vorige post over memen nog wat aangepast en uitgebreid. Je kunt dat artikel nu vinden onder het thema “filosofie” in de menu balk.

Wat is een meme?

Op zoek naar verklaringen voor de toestand van de samenleving ben ik me o.a. gaan verdiepen in filosofie. Een van de begrippen die dan opduiken is het woord “meme”.

Het woord meme is voor het eerst gebruikt door Richard Dawkins in het boek “The Selfish Gene” in 1976. Je hebt er waarschijnlijk al van gehoord.

Een meme is mogelijk nog het best te vertalen met “idee”. Maar die vertaling vind ik niet geheel juist. Een ‘meme’ doet meer dan een idee: een meme verspreid zich van persoon naar persoon en kan daarbij muteren of vergezeld gaan van nieuwe memen.

In zekere zin is een meme vergelijkbaar met een bacterie: het verspreid zich in de daartoe geëigende voedingsbodem waarbij het kan muteren en zich aanpassen aan die voedingsbodem. Natuurlijk met dat verschil dat de voedingsbodem hier gevormd wordt door het menselijk brein!

Net als bacteriën kunnen memen goedaardig en kwaadaardig zijn. Maar in tegenstelling tot bacteriën kunnen de nuttige effecten en de schadelijke effecten optreden bij verschillende personen. I.e. de ene persoon kan profiteren van een meme terwijl een adere persoon er nadeel van ondervind. Denk bijvoorbeeld aan het geven aan goede doelen.

Dit is ook gelijk de brug met de samenleving. De cultuur van een samenleving is eigenlijk een verzameling memen. Oftewel een meme-complex. Een meme-complex is een groot aantal samenwerkende memen.

Een meme is nuttig voor een persoon wanneer het de persoonlijke omstandigheden verbeterd. Een meme is nuttig voor de samenleving indien het het voortbestaan van de samenleving ten goede komt. Maar daarbij hoeft een meme niet vor iedere persoon binnen die samenleving nuttig te zijn. Enkel het netto effect telt. (Het spreekt voor zich dat ik hierbij het thema moraal buiten beschouwing laat)

De vorm waarin we in de samenleving met elkaar omgaan -de cultuur- veranderd voortdurend. De memen veranderen en/of worden vervangen. Culturen staan met elkaar in concurrentie, de betere cultuur “verslaat” de zwakkere cultuur en vervangt of veranderd deze. Dat kan zowel middels oorlog maar ook op vreedzame wijze.

Update

Al weer meer dan een half jaar geleden sinds de vorige update. Dus natuurlijk hebben eventuele bezoekers van deze site de hoop al lang opgegeven dat er nog nieuwe inhoud bijkomt. Zelf heb ik dat nog niet, al duurt alles veel langer dan gehoopt.

Op dit moment heb ik toch redelijk wat vooruitgang gemaakt achter de schermen. Hetgeen zich op dit moment vertaald in de hosting van dit domain op mijn eigen ontwikkelde webserver: Swiftfire. Die server draait op poort 6678, vandaar dat dit nummer opduikt in de URL bij het bezoeken van deze site.

Nog is de server niet geheel stabiel. Zodra dat het geval is (in naar verwachting nog een maand of 2, 3) wil ik toch echt weer aan de inhoud beginnen. Mocht er dus af en toe een fout optreden bij het ophalen van de site, dan weet je dat je me op dat moment geholpen hebt een fout in mijn code te vinden!

Update

Het heeft lang geduurd, en zoals altijd is het werk nog steeds niet af. Ik heb het nu over de opbouw van deze website. Ik heb ondertussen veel aan de motor van de site gesleuteld en er is weer een component af: Jekyll Theme.

Zoals ik al eens heb geschreven wordt deze website middels Jekyll gebouwd. Jekyll is een applicatie die verschillende files neemt en daaruit een website maakt. Daarbij kan Jekyll de regels voor deze opbouw uit een zogeheten “Theme” halen.

Voor OBL (en andere websites) heb ik een “Classic-Jekyll-Theme” geschreven. Wat je nu ziet is het resultaat van dit werk. Mocht je zelf ook een site (willen) maken die Jekyll gebruikt dan kun je mijn theme vinden op github en rubygems.

De terugkeer van de cookies policy

Zoals je merkt is ook de EU-Cookie wetgeving weer tevredengesteld.

Behalve dat, zijn er twee artikelen toegevoegd:

Ex Scientia Pecuniae Libertas of hoe de kennis van geld tot vrijheid kan leiden.

En Risico Bewust Sparen, dit is een bewerking van de vroegere pagina “Investeren”. Ik denk dat de titel nu beter bij de inhoud past.

Economie pagina's toegevoegd

De pagina’s onder het navigatie menu “Economie” zijn weer toegevoegd aan de site.

Natuurlijk heb ik van de gelegenheid gebruikt gemaakt om de texten nog even aan te corrigeren en verbeteren.

Wil je ze nog eens doornemen, begin dan hier: Leven en werken

Reacties op artikelen

Het is op dit moment nog niet mogelijk om op geplaatste artikelen te reageren. Hiervoor moet ik nog wat software schrijven, en zoiets vergt nu eenmaal wat tijd.

Mocht U toch willen reageren, doet U dit dan via het email address op de contact pagina.

Het is zeker gepland om reacties in de toekomst weer gewoon onder een bericht/artikel te kunnen plaatsen.

Valuta speculatie bepaalt goudprijs

De prijs van goud (Londense goud-fix) is in hoge mate afhankelijk van valuta speculaties. Dit lijkt me de belangrijkste conclusie uit de niewjaars post van FOFOA.

In het verleden heb ik wel vaker over goud gepost, en daarbij is ook de blogger FOFOA wel ter sprake gekomen. Hij blogt niet zo erg veel meer, maar de posts die hij schrijft zijn best wel interresant. Zo ook de post waarmee hij dit jaar begon. Zoals altijd, ben je het engels machtig, lees het dan zelf: http://fofoa.blogspot.nl/2016/01/happy-new-year.html.

Wat mij opviel in deze post is dat met goud wordt gehandelt als ware het geld.

Er zijn een hoop analisten en “newsletter” schrijvers die hoog van de toren blazen over het enorme handelsvolume van goud op de Londense markt. Gedurende een periode van 3 maanden werd daar een handelsvolume geregistreerd dat 250 keer zo groot was als de productie plus recycling. Voor veel van die analisten en schrijvers is dat een bewijs voor manipulatie van de goudprijs.

FOFOA’s kijk daarop is een andere, en deze wordt bevestigd door de London exchange zelf: Veel van het goudvolume dat verhandelt wordt is het gevolg van “paired trades”. Paired trades zijn beleggingen (speculaties) die doorgevoerd worden door tegelijk twee artikelen te verkopen/kopen. Een geliefd pair is bijvoorbeeld de verhouding US-Dollar en de Goudprijs. Traders die zo’n pair verhandelen zijn nooit geïnteresseerd in de onderliggende artikelen, maar enkel in de verhouding tussen die twee. Wanneer er zo’n pair gekocht of verkocht wordt worden er ook trades in de onderliggende artikelen geregistreerd. Maar een trader die in pairs handeld zal normaliter nooit vragen om de daadwerkelijke goederen. Dit kunnen ze veelal ook niet omdat ze “met margin” handelen. Hierdoor moeten ze altijd tegelijk het één kopen en het ander verkopen.

Nu wil het geval dat de daadwerkelijke handel in goud veel kleiner is dan de handel die ten gevolge van pair-trading tot stand komt. De goudprijs (Londense goud-fix) wordt daarom gedomineerd door valuta speculatie en niet door vraag/aanbod van echt goud.

Is dat belangrijk? Wel, ja en nee. Dit zal goed gaan zolang het goed gaat. En niemand weet hoe lang dit kan duren. Maar wanneer er op een dag dan toch een klein percentage van de pair-traders om goud levering gaat vragen, dan is het voorbij met de pret. Er is dan te weinig goud beschikbaar, en dit zal dan wel in de prijs tot uiting komen.

Nog afgezien hiervan, de prijs van goud heeft natuurlijk wel invloed op de goudmijnen. Wanneer de prijs van het goud onder de productie kosten komt, dan gaan ze failliet. Het aanbod van goud droogt uiteindelijk op, en dan telt enkel nog de vraag wanneer er pair-traders “bloed ruiken”.

Maar er zit meer aan. Zo speculeert FOFOA dat het wel eens zou kunnen gebeuren dat de goudprijs aan de beurzen valt tot ongekend lage standen. Maar dat er tegelijk geen goud verkrijgbaar zal zijn. Daarom noemt hij de huidige periode wel een “window of opportunity”. Dat wil zeggen dat goud nu nog tegen een lage prijs ook daadwerkelijk te verkrijgen is. Zeker -zegt hij- de goudprijs kan nog lager gaan, maar het is maar de vraag of je dan ook daadwerkelijk goud kunt kopen.

Website status

Wel, na de crashes van de Wordpress database bouw ik nu de site opnieuw op. Niet langer met Wordpress, maar “terug naar de toekomst” als een statische website. Gebouwd met puur HTML en CSS. Wel middels moderne hulpmiddelen zoals Jekyll, een statische website generator.

Tot noch toe ben ik bezig geweest een RWD (Responsive Website Design) template te maken voor de site. Daarvan ziet U nu de eerste resultaten. Als alles werkt, dan kunt U deze site bekijken op alle devices: smartphone’s, tablets en computers. De layout past zich automatisch aan aan de grootte van het gebruikte beeldscherm (wel, eigenlijk browser window formaat).

Ik heb al gezien dat onder Safari alles goed lijkt te verlopen, maar andere browsers hebben met sommige aspecten van de navigatie nog problemen. Wel lijkt alles zichtbaar en bruikbaar voor alle browsers op alle Apple apparatuur. Wanneer U problemen heeft op Android of Windows, laat het me dan even weten. Let wel: ALLEEN voor de moderne browsers met de versie nummers zoals hiernaast (of hieronder) aangegeven!

Ik heb besloten om oudere browsers op zijn vroegst te ondersteunen wanneer de site weer enigsinds ok is.

Voorlopig wordt er dus nog even gesleuteld aan de site zelf, de inhoud komt later.