Klassiek

links/rechts

Het is gebruikelijk om over politiek na te denken in een links vs rechts frame. Maar, hoewel eenvoudig, dit stoot snel aan grenzen omdat partijen die als ‘rechts’ bekend staan soms ‘linkse’ standpunten innemen, en omgekeerd.

links/rechts/veel/weinig

Libertariërs gebruiken vaak een vier assig frame waarin een extra as wordt toegevoegd die de links/rechts as kruist in het midden en onderaan ‘veel overheid’ en bovenaan ‘geen overheid’ zetten. Dit model doet het al veel beter, maar deze maakt imo een fout door zowel een linkse als rechtse ‘geen overheid’ te positioneren. Dat is imo onzinnig, ‘geen overheid’ kan geen linkse en rechtse variant hebben.

Bovendien lossen de vier assen het dilemma tussen linkse en rechtse partijen met tegenovergestelde agenda punten niet op.

Alternatief

kompas

Het alternative kompas dat ik gebruik is afgeleid uit de drie primaire psychologische motivaties van de (westerse) mens. Het maakt bovendien verschil tussen de motivatie en de situatie wanneer deze motivatie tot in de logische consequentie wordt doorgezet.

De reden om dit zo te tekenen is dat het zo inzichtelijk is waarom het simpele links/rechts model vaak werkt. Want socialisme wordt traditioneel als links gezien en conservatisme als rechts. Enkel het liberalisme is zo niet eenduidig links of recht toegeordend. Wanneer we echter dit model licht roteren met de klok mee:

met-de-klok

dan ligt de liberale as ook rechts. Dit is het blik van de socialisten en communisten, zij beschouwen zowel de liberalen als ook de conservatieven als rechts. Roteren we het tegen de klok in:

tegen-de-klok

dan ligt de liberale as links. Dit is hoe conservatieven de liberalen zien.

Deze twee rotaties laten ook het verschil zien tussen Europa (Nederland) en de USA. In de USA worden de liberalen als ‘links’ gezien, terwijl we in Europa de liberalen als ‘rechts’ zien.

De standaard orientering met de liberalen/libertariërs boven is overeenkomstig hun 4-assig systeem waarbij weinig overheid boven staat en veel overheid onder.

Socialisme, Communisme

Socialisme lijkt zijn oorsprong te vinden in het gezin, en de verdeling van resources binnen het gezin. In een gezin worden de verdiensten (van de man) verdeelt onder de leden, en zo worden met name de kinderen gelijke kansen gegeven om zich te ontwikkelen. Communisme zie ik als het gevolg wanneer dit principe in uiterste consequentie wordt toegepast op de samenleving als geheel.

Socialisme en communisme zie ik dan ook als onderdeel van de vrouwelijk psyche, en die van kinderen.

De belangrijkste emotie achter het socialisme en communisme is empatie. Het belangrijkste wapen van socialisten is het verstoten van hun tegenstanders. Verstoten mag onschuldig klinken, maar historisch gezien is dit een dodelijk wapen. Wanneer men uitgestoten wordt van het gezin (als kind) dan is dit potentieel dodelijk. En ook wanneer men als vrouw uit een groep verstoten wordt dan zijn de overlevingskansen (zeker ivm zwangerschap) bijna nihil. Maar ook voor mannen is het verstoten worden psychologisch belastend (evolutionair gezien) omdat dit de kansen op voortplanting drastisch reduceert.

Liberalisme, Libertarisme

Liberalisme lijkt zijn oorsprong te vinden in het verlangen van de jonge mannen om zich te willen ontplooien en een eigen plaats te vinden in de samenleving. Hiertoe is het vrijheidsstreven, het individualisme, motiverend. Libertarisme is de logische conclusie waarin met alle opgelegde beperkingen van de leider (vader cq staat) verwerpt.

Omdat jonge mannen kind geweest zijn is er een logische ontwikkeling waarin kinderen eerst socialistisch zijn, maar bij het bereiken van de leeftijd waarop ze zelfstandig worden treedt er een wissel op naar liberale instellingen. Deze ontwikkeling vind overwegend bij de jongens plaats, niet bij de meisjes. Niet alle jongens, want wanneer men te weinig zelfvertrouwen ontwikkelt heeft dan is het mogelijk dat men in het socialisme blijft steken. Of, sterker nog, juist deze groep is kandidaat om dan de overgang naar het communisme of autoritarisme te maken.

Het belangrijkste wapen van de liberalen is het weigeren van coöperatie. Men zou kunnen stellen een verfeinde vorm van verstoten.

Conservatisme, Autoritarisme

Wanneer de jonge man een eigen plaats heeft verovert zal hij de overgang maken naar conservatisme. Dit zal vaak samenvallen met het stichten van een gezin, en de man heeft nu meer baat bij stabiliteit waarin hij zijn gezin kan onderhouden en zijn kinderen kunnen opgroeien. Eventuele veranderingen in de samenleving zijn potentieel bedreigend en worden afgewezen.

Wanneer de kinderen het huis verlaten keert het interresse van de man naar de samenleving als geheel (inclusief zijn kinderen) en zal hij meer autoritaire trekjes krijgen in een poging het voortbestaan van ‘zijn’ samenleving zeker te stellen.

Het belangrijkste wapen van de conservatieven en autoritariërs is dreiging en agressie.

De vrouw

In het bovenstaande wordt vooral de levensloop van de man beschreven. Vrouwen blijven vaak bij hun socialistische grondinstelling en zijn vaak niet politiek gemotiveerd (dwz ze blijven opereren op lokaal/gezin niveau). Zelfs wanneer een jonge vrouw een onderneming start zal ze in essentie socialistisch blijven al kan ze dan wel op bepaalde vraagstukken een meer liberaal standpunt innemen.

Oudere vrouwen kunnen wel een stuk in de richting van een meer conservatieve instelling gaan. Maar dit zien we vrijwel alleen bij getrouwde vrouwen waar de kinderen een succesvolle carrière hebben.

Ouderen

Alleenstaande en alleen woonende ouderen zullen vaak een meer socialistische instelling ontwikkelen. Men zegt dan vaak dat de ouderen ‘milder’ worden. Voor mannen betekent dit dat ze een volledige cirkel hebben gemaakt in het diagram. Van kind/socialist naar jong-volwassene/liberaal naar volwassen/conservatie naar oud/socialist.

Extremen

De meeste mensen zullen hun leven lang in de moderate regio’s blijven. I.e. socialisme, liberalisme en conservatief. Met name mensen die een zekere neiging naar autisme vertonen kunnen via hun rationele processen doorslaan naar de uiterste posities van communisme, libertarisme en autoritarisme.

Psychologie en vrije wil

Het mag duidelijk zijn dat ik in het bovenstaande enkel kijk naar psychologische redenen waarom mensen voor een politieke richting kiezen. Deze zijn onbewust aanwezig en dit staat dan ook in sterk contrast met het idee dat we rationeel en uit vrij wil een politieke richting kiezen.

Vrije wil en rationaliteit spelen imo een zeer ondergeschikte rol. En zelfs wanneer er sprake is van rationaliteit dan zal deze er vrijwel altijd toe leiden dat een extremere positie wordt ingenomen. I.e. communisme, libertarisme of autoritarisme.

Weloverwogen geheel rationele politieke keuzes zijn er waarschijnlijk wel, maar deze zullen in het geheel een verwaarloosbare rol spelen.

Disclaimer

In het bovenstaande heb ik natuurlijk alleen over mijn eigen ideeën geschreven. Dit is geen garantie dat dit overeenkomt met de werkelijkheid, en ik maak dan ook geen claim dat het bovenstaande de werkelijkheid ook maar benaderd. Het is enkel de manier waarop ik nu tegen de politiek aankijk.

De primaire politieke richtingen heb ik aan het propertarisme ontleent, maar ook hier kan ik niet zeggen dat dit 100% overeenkomt met de interpretatie van Curt Doolittle.