Bestaat het?

Hoewel veel mensen er graag vraagtekens bij zetten, zo zijn de wetenschappelijke bewijzen voor IQ eenduidig: IQ bestaat en heeft een heel duidelijke invloed op ons leven en de maatschappij. Ik ga hier dan verder ook geen woorden aan vuilmaken.

IQ, Intelligentie en G

Intelligentie is het vermogen om (cognitieve) problemen op te lossen. De snelheid waarmee we deze problemen oplossen -of opgeven- staat in direct verband met ons IQ. Intelligentie is dus niet IQ, maar IQ is wel een indicator voor de mate van intelligentie. Een IQ test is samengesteld uit verbale tests, numerieke tests en ruimtelijk-inzicht tests. Deelscores voor elk van deze gebieden vormen samen het IQ.

De scores voor de deelgebieden zijn gecorreleerd, i.e. hoge scores op 1 gebied gaan samen met hoge scores op een ander gebied. Dit geeft aanleiding tot de gedachte dat er een onderliggende oorzaak moet zijn die gerelateerd is aan de efficiëntie van de hersenen. Deze factor noemt men g waarbij deze letter staat voor general intelligence.

Het blijkt dat nog andere eigenschappen ook gecorreleerd zijn met g, zoals reactie snelheid, het vermogen kleur nuances te zien, geluid nuances te horen etc.

IQ (en g) wordt vooral bepaalt door ons DNA. I.e. het is overwegend genetisch. Maar het bestaat wel uit twee delen: een ‘vast’ deel dat direct door de DNA codering bepaalt wordt en een variabel deel dat epigenetisch in oorsprong is. Het niet zo dat g door 1 gen bepaalt wordt. Er zijn aanwijzingen dat maar liefst 60 of 70% van de genen een invloed hebben.

IQ meting

De IQ meting is een relatieve meting. Er wordt gekeken hoe mensen scoren, en deze scores worden genormeerd op 100. Dwz het gemiddelde van alle tests wordt gelijk gesteld aan een IQ van 100. Daarbij wordt er een zogeheten Gausse of normaal verdeling gemaakt. I.e. de standard deviatie (STD) is (ca) 15 IQ punten.

Getal matig ziet dit er als volgt uit: Het gemiddelde IQ van een bevolking is 100 (inclusief leeftijdscorrectie), ca 70% van de bevolking heeft een IQ tussen de 85 en 115. Ca 15% heeft een IQ boven de 115, ca 2,3% heeft een IQ boven de 130 en ca 0,1% heeft een IQ boven de 145.

Nu wil iedereen natuurlijk graag boven de 100 scoren, maar dat is onmogelijk. Per definitie zal 50% van de mensen onder de 100 scoren.

Wanneer we het IQ van bevolkingsgroepen in de verschillende landen met elkaar willen vergelijken duiken er problemen op: dit is niet goed mogelijk. Immers ze kunnen niet allen dezelfde IQ test maken vanwege taal en culturele verschillen. De onderlinge tests moeten genormeerd worden tot een gemeenschappelijke uitkomst. Daarbij moet dan het wereldgemiddelde op 100 gezet worden, of er moet een land uitgekozen worden dat men als referentie op 100 zet.

Niet linear?

Wanneer de vragen voor een IQ test willekeurig gekozen zouden zijn zou het moeilijk worden om een normaal verdeling te creëren. Een zekere mate van test-design is nodig om de normaal verdeling goed tot zijn recht te laten komen.

Maar daar kleven dan wel een paar vragen aan wanneer het om de uitleg van het puntental gaat. Vooral in relatie tot elkaar. Bijvoorbeeld, is iemand met een IQ van 160 twee keer zo slim als iemand met een IQ van 80?

Dat lijkt me onwaarschijnlijk, de IQ tests zijn relatief. Iemand met een IQ van 90 is slimmer dan iemand met een IQ van 80. Maar hoeveel slimmer… dat is niet te zeggen. Daarbij is het ook heel goed mogelijk dat intelligentie niet linear is. I.e. dat het verschil tussen een IQ van 100 en 110 een heel ander verschil is dan het verschil tussen een IQ van 140 en 150.

Vooral dit laatste vindt ik interresant: het zou heel goed kunnen zijn dat het verschil tussen 100 en 110 inderdaad betekend dat iemand iets wel of niet kan begrijpen. Maar het verschil tussen 130 en 140 zou best wel eens kunnen zijn dat iemand met een IQ van 140 enkel sneller is in het leren van iets. I.e. dat er geen principiële verschillen zijn in wat men kan begrijpen boven een bepaald IQ niveau. Een aanwijzing hiervoor vinden we in het feit dat men in het algemeen stelt dat mensen met een IQ boven de 120 alles kunnen worden wat ze willen. Terwijl daar beneden er een duidelijke samenhang bestaat tussen de complexiteit van het werk en het IQ niveau dat er bij hoort.

Variabel

Onze intelligentie is niet constant. Het kent zowel kleinere kortstondige variaties als een grote leeftijds gebondene variatie.

De kortstondige variaties ontstaan door stress, voedsel, slaaptekort etc. Deze variaties duiken ook op in de IQ nummers. Het gaat -voor zover mij bekend- niet om zeer grote variaties, in de orde grootte van een halve standard deviatie, ofwel maximaal een punt of 7.

De leeftijds variatie is veel groter. Zo groot zelfs dat de IQ meeting binnen leeftijds categorieën gemaakt wordt en voor iedere leeftijdscategorie een eigen normering plaatsvind. De IQ score neemt na de geboorte toe tot een maximum bereikt wordt rond 25 jaar. Daarbij kan het verschil tussen ca 15 jaar en 25 jaar ongeveer 1 STD zijn. Zo rond zijn 45-ste is men dan weer terug op het niveau van een 15 jarige. Met 60 is er nog eens een STD vanaf gegaan en met 70 nog eens.

Aangezien ik zelf ook niet meer de jongste ben wil ik er ook op wijzen dat er bijkomende factoren zijn die de IQ score kunnen beïnvloeden, zoals motivatie of zelfs maar het goed kunnen zien en het functioneren van de motoriek.

Maximum

Hierboven is tot nu toe gezegd dat ons IQ genetisch bepaalt wordt. Maar eigenlijk moeten we zeggen dat ons maximum IQ genetisch bepaalt wordt. Het is zeer wel mogelijk om een lager IQ te hebben door omgevingsfactoren.

Het maakt dan ook best wel uit of we in een goede of slechte omgeving opgroeien. Vooral kinderen kunnen gemakkelijk lager scoren op een IQ test wanneer de omgeving niet optimaal is. Wel is het zo dat naarmate we ouder worden ons IQ dichter en dichter bij ons genetisch potentieel komt. Op 60 jarige leeftijd wordt ons IQ vrijwel geheel genetisch bepaalt, ongeacht het voorafgaande traject.

IMO geeft een vrije (maar consistente), geweldloze opvoeding met goede (natuurlijke) voeding de beste kansen op een snelle ontwikkeling van het IQ tot zijn maximum potentieel.

Hierbij ben ik ook van mening dat het huidige school systeem remmend werkt op de ontwikkeling van het IQ, maar dat is een ander onderwerp.

Verhogen van IQ

Hoewel we het genetisch maximale IQ (nog) niet kunnen verhogen is er wel een methode om het voorhanden IQ beter te gebruiken: Leren. Zoveel te meer we leren, zoveel te beter kunnen we ons voorhanden IQ inzetten. Hierbij bedoel ik niet het schoolse leren, maar zelf-gemotiveerd leren. Waar overigens een school wel behulpzaam bij kan zijn.

Hoewel het vooralsnog niet mogelijk lijkt om het IQ te verhogen, heeft het maken van IQ tests wel een effect: de test wordt nauwkeuriger. Zonder IQ test ervaring kan de uitslag van de test van keer op keer relatief grote wijzigen laten zien ook al is de bovengrens vast. Door het leren van IQ tests worden de variaties tussen de tests kleiner.

Cultuur IQ

Het is me opgevallen dat er een soort kudde gedrag bestaat. Kennelijk is het zo dat veel mensen graag andere mensen imiteren. Middels IQ heb ik hiervoor een theorie ontwikkelt:

Ca 15% van de mensen heeft een IQ boven de 115. Dat is best wel veel, ca 1 op de 6. Zoveel zelfs dat iedereen dagelijks met deze mensen in aanraking komt. We identificeren deze mensen door het (financiële) success dat ze hebben. Het imiteren van iemand met success kan gemakkelijk een evolutionair voordeel opleveren. Dit lijkt me voldoen aanleiding om een genetische aanleg tot imitatie te ontwikkelen wanneer er sprake is van een duidelijk IQ verschil.

Ik denk ook gezien te hebben dat kudde gedrag bij mensen met (door mij geschat) IQ’s van boven de 120 sterk afneemt. Ook dat is te verklaren want mensen met een IQ boven de 135 zijn er niet zo veel. Imitatie kan iemand met een IQ van 120 dan ook niet helpen.

Dit principe zien we bijvoorbeeld in de reclame waar succesvolle mensen graag gebruikt worden als voorbeeld.

Dit heeft wel een interresant bij effect: Het gemiddelde IQ van alle mensen in de samenleving mag dan 100 zijn, maar een samenleving kan ook profiteren van de 120+ IQ’s door imitatie. Het schijnbaar gemiddelde IQ van een samenleving zou ik dan ook verwachten boven de 100 te liggen.

Voegen we hier nog het volgen van (ongeschreven) regels uit traditie of religie aan toe dan kan de samenleving als geheel op een veel hoger niveau opereren dan het arithmetisch gemiddelde van 100. Ik zou dit het ‘cultuur IQ’ noemen.

Dit is zou dan ook de reden kunnen zijn waarom landen met een laag gemiddeld IQ toch als land of samenleving kunnen functioneren. Hun cultuur IQ is hoog genoeg.

Westers

IQ onderzoek is ontwikkelt in het westen. Dat heeft o.a. als gevolg dat het IQ onderzoek zo geëvolueerd is dat de uitkomst van dit onderzoek (tot op zekere hoogte) nuttig is voor de samenleving in het westen.

Deze test methoden loslaten op volken die in een geheel andere omgeving leven, en een geheel andere evolutie achter zich hebben zal hoogstwaarschijnlijk geen nuttige resultaten opleveren voor het leven in die landen.

Bijvoorbeeld een jager-verzamelaar in de jungle heeft een geen behoefte aan numerieke problemen. En zal daarvoor dan ook genetisch/cultureel weinig aanleg hebben. Een IQ test volgens onze maatstaven heeft dan ook geen zin voor hem.

Tenzij hij natuurlijk de jungle wil verruilen voor de grote stad. Wanneer hij naar onze omgeving komt, dan wordt deze uitslag ineens wel interresant omdat de uitkomst van de test een grote correlatie heeft met het te verwachten success in onze omgeving!

Flynn effect & het IQ daling in het westen

Flynn heeft ontdekt dat de IQ test resultaten sinds het begin bij de Amerikaanse marine een trend naar boven vertoonden. Dit is algemeen opgevat als een bewijs dat we steeds slimmer worden.

Zoals boven reeds aangesproken bestaat de IQ test uit verschillende deelgebieden. Één van deze is abstracte intelligentie. Abstracte intelligentie is gecorreleerd met g maar niet heel sterk. In het boek “At our wits’ end” wordt als oorzaak voor het Flynn effect genoemd een toename in de abstracte intelligentie sinds het begin van de metingen.

Daarnaast worden door andere bronnen ook volgende oorzaken genoemd die een deel van het Flynn effect zouden kunnen verklaren:

  • De omstandigheden tijdens het opgroeien verbeterden in de 20ste eeuw waardoor kinderen sneller hun genetische maximum konden bereiken.
  • De voorwaarden voor het epigenetische deel van de intelligentie zijn beter geworden. I.e. het epigenetische aandeel in de IQ test is toegenomen.

Andere metingen in bv reactie tijd of het woordgebruik in oude boeken laten vermoeden dat de westerse mens rond 1800-1850 zijn maximale g bereikte en deze sinds die tijd dalende is. Er zijn hiervoor ook indicaties in het DNA te vinden. Deze daling wordt nu geschat op ca 1 punt per generatie (20 jaar).

Inmiddels zijn in de meeste westerse landen de gemiddelde IQ’s weer aan het dalen. Het zou kunnen zijn dat het Flynn effect zijn maximum bereikt heeft en dat nu de daling in g de overhand krijgt.

Interessanter wijze worden in een aantal ontwikkelingslanden nu toenames in de abstracte intelligentie gemeten.

Communicatie gat

Een ieder van ons heeft zijn eigen wereldbeeld. Dit wereldbeeld is uniek omdat we allemaal verschillende ervaringen gehad hebben en verschillende dingen geleerd hebben.

Dit wereldbeeld is ook afhankelijk van ons IQ. Mensen met hogere IQs hebben in het algemeen een complexer wereldbeeld dan mensen met een lager IQ.

Wanneer het wereldbeeld tussen twee mensen geheel verschillend is dan is effectieve communicatie niet langer mogelijk wanneer het om details van deze wereldbeelden gaat.

Een IQ verschil van meer dan 30 punten is in het algemeen genoeg om er voor te zorgen dat de wereldbeelden zo van elkaar verschillen dat communicatie moeilijk of onmogelijk wordt. Natuurlijk kan iemand met een IQ van 150 nog wel een hamburger bestellen bij iemand met een IQ van 90, maar zodra het gesprek over meer moet gaan dan het weer is communicatie vrijwel onmogelijk.

Ook woordkennis en zin constructie spelen hierbij een belangrijke rol.

Getallen en feitjes:

(Ik heb niet altijd een wetenschappelijk artikel waarin dit staat, soms komen de feitjes uit podcasts o.i.d. die ik op goed vertrouwen overneem)

IQ Beschrijving
83 Het Amerikaanse leger heeft in zijn tests vastgesteld dat mensen met een IQ lager dan 83 geen positieve bijdrage kunnen leveren aan de doelen van het leger.
85 Rond dit IQ vinden we de meeste criminelen.
90 Dit is ongeveer de grens waarboven mensen instructies kunnen lezen en opvolgen.
93 Dit gemiddelde IQ wordt nodig geacht om de westerse samenleving te laten blijven functioneren.
102 Het gemiddelde IQ van de autochtone nederlanders
107 Het gemiddelde IQ in China en Japan
115 Het gemiddelde IQ van de Ashkenazi joden, de groep met het hoogste gemiddelde IQ. Opm: Er is reden voor ernstige twijfel aan dit nummer, ik laat het staan omdat dit nummer in andere bronnen vaak genoemd wordt.
120 Met een IQ van 120 of hoger kan men zo ongeveer elk beroep kiezen. Het IQ is niet langer beperkend.
  • Het IQ van 15% van de mensen is lager dan 85
  • Het IQ van 15% van de mensen is hoger dan 115
  • Communicatie tussen mensen met een IQ verschil groter dan 30 punten verloopt vrijwel altijd zeer moeizaam.
  • Het gemiddelde IQ van mannen is iets hoger dan van vrouwen, maar vrouwen hebben een hoger gemiddelde voor communicatie en mannen een hoger gemiddelde voor wiskunde/techniek.
  • De verdeling van het IQ bij mannen en vrouwen verschilt: bij mannen is de verdeling vlakker, bij vrouwen juist enger. Dwz dat we minder vrouwen vinden bij de lage IQs maar ook dat we minder vrouwen vinden bij de hoge IQs.
  • Het IQ van een persoon is één van de twee belangrijkste factoren voor het success in het leven. (De andere is zorgvuldigheid)

De volgende tabel komt uit een post van Curt Doolittle en geeft een ruw overzicht van het benodigde IQ per studierichting. Curt Doolittle is de bedenker van het Propertarisme - tevens link naar het origineel.

IQ Opleiding/Studie
  Leren door proberen (uitvinden, creatief)
130 Physics
129 Mathematics
128.5 Computer Science
128 Economics
127.5 Chemical engineering
127 Material Science
126 Electrical Engineering
125.5 Mechanical Engineering
   
  Leren door onderzoek
125 Philosophy
124 Chemistry
123 Earth Sciences
122 Industrial Engineering
122 Civil Engineering
121.5 Biology
   
  Leren door lezen (studie)
120.1 English/Literature
120 Religion/Theology
119.8 Political Science
119.7 History
118 Art History
117.7 Anthropology
116.5 Architecture
   
  Leren door instructie
116 Business
115 Sociology
114 Medicine (nursing etc)
112 Communication (marketing)
109 Education
106 Public Administration
   
>93 Leren door imitatie
>85 Leren door herhaling
<85 Beperkte capaciteit tot leren

Ik heb het voornemen om deze lijst met getallen en feitjes uit te breiden bij gelegenheid.