Zoals gezegd, het boek is nogal een ‘black pill’. Het lijkt niet veel hoop te laten voor de westerse cultuur.

Maar de soep wordt nooit zo heet gegeten als deze wordt opgediend. En ik denk dat er ontwikkelingen zijn die toch een beetje hoop geven. Hieronder een paar daarvan, plus wat meer algemene overwegingen.

  • Als eerste moeten we bedenken dat er zelfs bij een terugval het onwaarschijnlijk is dat we terug vallen naar middeleeuwse toestanden. Zeker het consumptie en service niveau zullen er onder leiden, maar de meer essentiële dingen als schoon water, het medische weten en voedsel know-how zullen in mijn verwachting blijven. Zelfs al zouden we vergeten hoe een MRI-scanner te maken, dan nog valt de medische wetenschap niet terug naar bezweringen en wonderdrankjes.
  • De wereldbevolking is nog steeds aan het groeien, zelfs als het aantal genieën per 100.000 mensen daalt, dan nog zorgt de toenemende bevolking er voor dat het aantal genieën niet per se af hoeft te nemen. Dit is imo in de laatste 100 jaar niet het geval geweest.
  • Wetenschappelijke (medische) doorbraken kunnen eventueel een verdere afname van het kern IQ (‘g’) verhinderen, of zelfs omzetten in een verhoging. Zo is er op dit moment een ontwikkeling waarbij geprobeerd wordt middels selectie (Embryo Profiling) het implanteren van (bevruchte) embryo’s met defecten (inclusief laag-IQ) te voorkomen. Let wel, dit is geen gene-editing, maar selectie van reeds bevruchte embryo’s. (Het is nog niet legaal om op IQ te selecteren, maar dat kan niet verhindert worden imo wanneer de methode geperfectioneerd is)
  • Er zijn ook politieke oplossingen mogelijk. Men kan bijvoorbeeld er voor kiezen om dysgenetische (dysgenic) maatregelen af te schaffen en zo impliciet selectie voor IQ te bevorderen.
  • Het boek is niet nader ingegaan op de vraag of het flynn-effect een echte compensatie biedt of niet. I.e. is ons vermogen om meer abstract te kunnen denken een compensatie voor de afname van g of niet? In de IQ test wel, maar hoe zit het met de effecten in het dagelijks leven? Ik zou veronderstellen dat de toename van het abstracte denken plaatsvond omdat dit nodig was, de conclusie zou dan ook eigenlijk moeten zijn dat het flynn-effect inderdaad compensatie levert. Dit zou betekenen dat we nog niet echt aan de winter begonnen zijn, maar het ‘slechts’ vroege herfst is. Hetgeen meer tijd geeft voor wetenschappelijke doorbraken.
  • De globalisering van het kennis niveau zou ook kunnen betekenen dat weliswaar het kennis & kunde niveau in het westen achteruitgaat/achterblijft, maar wanneer deze daarvoor elders voortgang kan vinden…?

Het is -zeker na het lezen van dat boek- gemakkelijk om de hoop op te geven. Maar er zijn ook goede redenen om te hopen dat het allemaal niet zo erg zal worden, en zelfs als het misgaat, dat het slechts om een korte fase zal gaan die relatief snel over zal zijn.

Weten wat er kan gebeuren is tenslotte de beste remedie om het te verhinderen.