Onlangs heb ik het boek “Why We Sleep” gelezen. Het is een recent boek (2017) van de slaap-wetenschapper “Matthew Walker”.

De kortst mogelijke samenvatting is: Zorg er voor dat je 8 uur slaap krijgt, elke dag.

Het boek heeft echter iets meer dan 300 pagina’s (de hardcover editie) dus M.W. gebruikt iets meer woorden. En terecht, want hoewel ik al wist dat voldoende slapen goed voor je is, zo had ook ik nog wel wat mankementen in mijn ideen rond slaap.

Matthew heeft een erg leesbaar boek geschreven waarin hij goed uiteenzet waarom we slapen, wat er in de slaap gebeurt, welke onderzoeken dit ondersteunen/bewijzen en wat de gevolgen zijn voor het individu, en zelfs de maatschappij. Zo schrijft hij over de schatting dat het BNP (Brutte Nationaal Product) met ca 2% omhoog zou gaan wanneer we allemaal 8 uur slaap zouden krijgen (nemen!).

BNP, tja het zal wel, wat mij veel meer interesseert is de gevolgen van te weinig slaap, en de vraag of echt iedereen wel 8 uur nodig heeft. En daar bied het boek dan ook het meest. Een paar van de onderzoeksresultaten die door Matthew worden gepresenteerd:

  • de mentale en fysieke prestaties beginnen uiterlijk 16 uur na het ontwaken af te nemen. Onherroepelijk, en voor iedereen. Geen uitzonderingen.
  • 24 uur wakker zijn is zelfs schadelijker dan een lichte beneveling. Is iemand die licht dronken is trager en minder gecoördineerd in zijn acties, iemand met slaaptekort ondergaat micro-slaap waarvan men zichzelf niet bewust is. En gedurende die micro-slaap van misschien maar 1-2 seconden neemt men de omgeving niet waar. Bv autorijden kan dan al heel snel dodelijk zijn.
  • We kunnen niet “op voorraad” slapen. Slaap is de verwerking van het voorafgaande, de restauratie van het lichaam. Dat kunnen we niet vooraf doen.
  • We kunnen slaap-tijd wel inhalen, maar de gevolgen van slaap-tekort niet corrigeren. Slaap die we niet genomen (gehad) hebben - al is het maar 1 uurtje tekort - voert er toe dat we vatbaarder zijn voor o.a. infecties (en verhoogd risico op kanker en hart en vaatziekten) en dat we de dingen die we moesten verwerken vergeten. We lopen dan zowel emotionele schade op als ook dat het leer effect sterk afneemt. En we worden minder creatief.
  • Als we slaap missen, dan gaat dit vooral ten koste van REM slaap. De slaap die ons in staat stelt creatief te zijn, oplossingen te vinden en samenhangen te ontdekken.
  • Slaaptekort voert tot emotionele instabiliteit. We kunnen minder verdragen en worden sneller geïrriteerd.
  • Chronisch slaaptekort (o.a. bij kinderen) voert tot gedrag dat niet te onderscheiden is van ADHD.

Maar heeft iedereen wel 8 uur nodig? Wel, daar heeft Matthew het volgende over te zeggen: hij heeft in al zijn onderzoek geen indicaties gevonden dat er mensen zijn die met minder dan 8 uur slaap optimaal kunnen functioneren. Ik interpreteer dat dat er wel mensen zijn die met minder slaap leven, maar deze mensen presteren niet optimaal, en hebben een hoger risico op vroegtijdig overlijden.

Ik heb ergens in het afgelopen jaar ook weer ergens in een “nieuwsbericht” gelezen dat “de wetenschap” ontdekt zou hebben dat er jager/verzamelaars zijn die maar 6 3/4 uur slapen - en dat dit dus ook voor ons genoeg zou zijn. Matthew maakt daarmee korte metten: jager/verzamelaars moeten een evenwicht vinden tussen voedsel vergaren en slapen. Langer slapen betekent minder voedsel, meer voedsel betekend minder slapen. De jager/verzamelaars hebben hun evenwicht gevonden bij 6 3/4 uur slaap per dag, en worden dan gemiddeld 58 jaar oud. Matthew schrijft dan ook dat wanneer 58 jaar als levensverwachting genoeg is…

Zelf nam ik al 8 uur slaap per dag, en daar zal ik -na het lezen van dit boek- dan ook zeker niet mee ophouden!