Het herschrijven van de r/K theorie is nog niet helemaal af, maar ik heb gisteren het boek “The Blank Slate” van Steven Pinker uitgelezen. Vandaag een review van dit boek.

Als eerste moet gezegd dat dit boek inmiddels al weer wat ouder is, het is uit 2002, dus 16 jaar oud. We kunnen dus eigenlijk twee reviews schrijven, ééntje alsof het 2002 is, en ééntje vanuit het gezichtspunt van vandaag.

De review vanuit het gezichtspunt 2002: Fantastisch boek, dit moet je gelezen hebben. Het maakt een einde aan veel onzin die nu nog ronduit verkondigd wordt.

De review vanuit het gezichtspunt 2018: Meh… langzaam boek, eindeloos gezever over bekende thema’s. Veel gepreek over de eigen “inzichten” die geheel niet onderbouwd worden. Bij tijden werd me dit te veel en stapte ik wat vlugger door de text heen. Ik ben wel een paar interresante dingen tegengekomen, maar die maken het boek het lezen niet echt waard.

Het grootste probleem in het boek is het voortdurende ‘gemoraliseer’ van de eigen mening. Pinker probeert een brug te slaan tussen het impliciete nihilisme en de betekenis die religie aan je leven kan geven. En faalt daarin spectaculair (imo natuurlijk). Ik had eigenlijk een wat meer wetenschappelijk onderbouwd boek verwacht, maar het gaat overwegend om de vraag hoe we betekenis kunnen geven aan een leven dat in essentie (volgens Pinker) zinloos is.

Het boek geeft wel goede argumenten in de (toenmalige) discussie over nature vs nurture. En indien er een conclusie is dan zie ik deze als: 50% Natuur en 50% cultuur. Maar let wel, 50% cultuur, niet “nurture”. Het blijkt onmogelijk te zijn om mensen te vormen naar een ideologisch beeld, maar mensen vormen zich wel naar de cultuur waarin ze ondergedompeld zijn. Maar dan de cultuur van hun peer-groep, i.e de cultuur van de groep waarin ze opgroeien. Niet de overheersende cultuur van de samenleving.

Dit laatste punt is voor mij de reden om te zeggen dat het boek niet geheel waardeloos is. Want nu -in 2018- is veel van de informatie al lang en breed bekend (al is deze nog niet overal geaccepteerd). Maar het inzicht dat een nieuwe generatie het gevolg is van 50% genetisch en 50% cultuur van hun peer-groep is zowel nieuw (voor mij) als ook betekenisvol.

Hoewel de peer-groep niet in het boek gedefinieerd is, zou ik gevoelsmatig zeggen dat de peer groep +/- 5 jaar rond de eigen leeftijd ligt. Iedere generatie begint dus niet bij nul, maar krijgt een deel mee van de cultuur van de oudere leden van de peer-groep. Dit is -denk ik- een redelijke verklaring voor wat we in de samenleving zien. Tot nog toe was me de samenhang tussen het veranderen van de cultuur en de invloed van externe factoren niet echt duidelijk. Maar deze verklaring vind ik wel aannemelijk.

Is het boek het waard om gelezen te worden? Hmm… nee, nu niet meer. Het is te ver achterop geraakt. Die paar interresante dingen die er wel in zitten maken het de moeite van het lezen niet waard. En het voortdurende gemoraliseer ging mij flink op de zenuwen werken.