Ik ben inmiddels een fan van het werk van professor Jordan B. Peterson. Hij is een Canadese practiserende psychologie professor die me meer dan eens verbaasd heeft doen staan met zijn inzichten en interpretaties.

Zijn werk kende ik al van verschillende interviews, maar nu ben ik aan zijn podcast serie begonnen. Inmiddels ben ik gevorderd to aflevering vier (van de inmiddels 24) waarin hij (onder meer) het gat identificeerde dat ik had met de postmoderne filosofie.

Het probleem met postmodernisme is dat het uiteindelijk uitmond in nihilisme. Het is -aldus het postmodernisme- niet mogelijk om absolute waarheden te vinden. (Dit is natuurlijk een contradictie op zichzelf). Maar “ik besta” en dat is een absolute waarheid. Wanneer het postmodernisme zegt dat ik dit niet zeker kan weten, dan moet het postmodernisme wel fout zijn. Waarom is het fout? Mijn conclusie was dat het postmodernisme reductionistisch is en reductionisme omvat niet het leven zelf.

Anders gezegd, de methode die het postmodernisme gebruikt om tot een resultaat te komen, veroorzaakt het resultaat.

Of nog anders gezegd, uiteindelijk is mijn conclusie dat het postmodernisme zichzelf weg redeneert.

In de podcast neemt Peterson een andere invalshoek, maar kom -imo- tot min of meer hetzelfde resultaat. Hij noemt het “Darwinian Logic”. Dit in tegenstelling tot “Newtonian Logic”. Newtonian logic refereert naar het resultaat van de verlichting en is zeer succesvol gebruikt om resultaten te boeken in wetenschap en techniek.

Maar “Newtonian Logic” bevat geen “levende” componenten. Het haalt de subjectiviteit, de menselijke component, juist weg uit de logica. Het kan dan ook haast niet anders of een filosofie opgebouwd middels deze logica moet wel tot nihilistisme voeren.

“Darwinian Logic” neemt een andere aanzet: Evolutie houdt zich niet bezig met waarheid. Enkel overleven telt. Datgene wat overleeft moet niet noodzakelijkerwijze de componenten hebben om de ultime waarheid te kunnen ontdekken. I.e. wij hoeven niet zo gebouwd te zijn dat het mogelijk is om met ons lijf een ultime waarheid te ontdekken. “Goed genoeg” is het devies. Elke waarheid die goed genoeg is om ons te laten overleven is -letterlijk- goed genoeg.

Het leven, of evolutie, is een duidelijk bestanddeel van de Darwinian Logic. Maar waar vroegere denkers vaak begonnen bij de bekende geschiedenis, of bij de jager-verzamelaars, gaat Darwinian Logic nog veel verder terug. Letterlijk naar het begin van het leven.

De neo-cortex is evolutionair gezien het nieuwste element van de hersenen. Maar we overlevenden al miljarden jaren voor de neo-cortex ontstond. En de structuren uit die tijd zijn nog steeds aanwezig, en vervullen ook nog steeds een belangrijke functie.

Het is zelfs mogelijk dat de rationele processen die de neo-cortex mogelijk maakt niet meer dan een “bijrijder” functie vervullen. Dat we eigenlijk een programma doorlopen dat diep in ons onderbewuste verankerd is en waarvoor de neo-cortex op het juiste moment pasklare “verklaringen” bedenkt wanneer dit nodig is voor ons gevoel van eigenwaarde of individualisme.

In de podcast gaat Peterson nog veel dieper in op deze materie en aanverwante zaken. En in 1 luistersessie kan ik onmogelijk alles er uit halen wat er in zit. Een herhaling is dus wel op zijn plaats. Wel kan ik deze podcast van harte aanbevelen. Net zoals al zijn andere podcasts overigens (te vinden in o.a. de iTunes store).

PS: De gelinkte youtube video is in het engels met engelse ondertitels.