Wat losse mijmeringen over orde en chaos.

Er is sprake van orde wanneer exact voorspeld worden kan waar iets is of wanneer iets gebeurt.

Er is sprake van chaos wanneer niet voorspeld kan worden waar iets is of wanneer iets gebeurt.

In orde vinden we zekerheid en veiligheid.

In chaos schuilt gevaar maar zitten ook kansen.

De meeste mensen zullen orde met positief associëren en chaos met negatief. Dat is onterecht. Bij een teveel aan orde (te weinig chaos) verstarren we, het leven gaat gelijken op een machine. We zitten dan vast in ons leefpatroon, ogenschijnlijk zonder mogelijkheid om er uit te breken. Bij te weinig orde (te veel chaos) moeten we voortdurend op onze hoede zijn. Er is geen ruimte voor ontspanning en op verhaal komen.

Voor de meeste van ons is het optimaal wanneer we ons op de rand van beide bevinden. Voldoende chaos voor creativiteit, en voldoende orde voor een stabile basis.

Er zijn bijvoorbeeld studies waaruit zou blijken dat we optimaal kunnen leren wanneer onze omgeving een beetje chaotisch is. Een volledige nette en opgeruimde kamer zou niet de beste omgeving zijn voor studie of creatieve prestaties.

Dit verklaart misschien ook onze behoefte aan natuur: de natuur is chaotisch. Steden en de woon-omgeving zijn daartegen extreem ordelijk.

Orde en chaos zijn persoonlijk. Wat voor de één orde is kan voor een ander chaos zijn.

Door de samenhang tussen voorwerpen en/of gebeurtenissen te bestuderen kunnen we orde in de chaos ontdekken en zo de grens tussen orde en chaos verschuiven. Orde is een gevolg van ons eigen inzicht in het ontdekken en ontwikkelen van oorzakelijke verbanden.

Het is echter niet mogelijk om alle chaos uit te bannen. Terrence McKenna zei ooit eens het volgende: “The greater the bonfire, the more darkness is revealed”. (Een groter vuur maakt meer nacht zichtbaar)

De ontwikkeling van de mensheid lijkt de grens tussen orde in de chaos voortdurend te verschuiven. Het vuur wordt steeds groter. We kunnen ons afvragen of dit problemen oplevert voor de mens als individu. Wellicht is het zo dat we ons alleen kunnen ontwikkelen op het randvlak van orde en chaos. Wanneer we geen chaos zien, zien we ook geen kansen voor (nieuwe) persoonlijke ontwikkeling, anders dan een “voor ons klaargelegd levenspad”. De persoonlijke vrijheid lijkt verloren te gaan.

Net als voor een individu zou wellicht ook de samenleving op de rand tussen orde en chaos moeten balanceren. Dat levert -waarschijnlijk- de maximale vrijheid op. Maar het houdt ook in dat er verliezers zullen zijn. Immers in chaos zitten zowel kansen als ook risico’s.

Ik vermoed dat de balans tussen de hoeveelheid verlies en de hoeveel winst netto maar net ietsje groter dan nul is. En dat wanneer we er voor zorgen dat er minder verliezers zijn, er ook minder winnaars zullen zijn. Dit houdt ook in dat de winsten van de winnaars in de individuele gevallen hoger zullen zijn. Dit lijkt ook zichtbaar te zijn in de geschiedenis: naarmate er meer orde is (opvang regelingen) lijken er minder rijken te zijn - die echter wel steeds rijker worden. Zouden we echter proberen om ook de rijkdom van deze laatste rijken te beperken, dan zou waarschijnlijk ook de groei van de samenleving stoppen. (Het is wellicht efficiënter om te proberen meer rijken te creëren die dan individueel minder rijk zijn, maar dit betekend dat er dan ook meer verliezers zullen zijn)