Ik schreef al eerder dat het propertarisme het NAP afwijst omdat het niet voldoende is en een paar fundamentele problemen heeft in de libertarische form.

Maar het propertarisme heeft nog een reden om het NAP af te wijzen: informatie.

Wanneer we de mogelijkheid tot geweld wegnemen dan missen we potentiële informatie die belangrijk kan zijn. Aan de positive kant (bereidheid tot een transactie) kunnen we door ons bod te verhogen aangeven hoezeer we gemotiveerd zijn om een bepaalde transactie aan te gaan. Maar wanneer we geen angst hoeven te hebben voor het gebruik van geweld dan missen we een belangrijk informatie signaal aan de negatieve kant. Met name voor transacties die derden betreffen.

Ik vond dit een weinig overtuigend argument, maar ik lees momenteel het boek “The Blank Slate” en daarin vond ik het bestaan van een experiment dat dit goed te lijkt illustreren: The Public Good Game. In dit spel/experiment wordt geprobeerd na te boosten hoe een samenleving zo goed mogelijk kan presteren, en het blijkt dat wanneer de deelnemers gestraft kunnen worden voor niet-coöperatief gedrag de resultaten niet alleen beter zijn, maar überhaupt enkel dan aanwezig blijven. Zonder de potentiële straffen sterven de oorspronkelijke coöperatieve voordelen van het experiment uit en naderen nul. (Of dramatischer geformuleerd: enkel en alleen beloning (NAP!) kan de coöperatie niet in stand houden)

Persoonlijk krijg ik daar zelfs rillingen van: onze samenleving is meer en meer gedomineerd door het wetboek. Als het niet verboden is, mag het. Maar dit is in essentie niets anders dan het NAP, er is geen bestraffing - zolang we binnen de wet blijven. Dit opent hetzelfde potentieel als in het experiment: men kan proberen het maximaal mogelijke uit het systeem te slepen zonder bij te dragen en zolang men binnen de regels blijft is er geen risico op bestraffing. Het gevolg lijkt het experiment te bevestigen, de samenleving wordt langzaam maar zeker uitgehold. Nu is de samenleving dynamischer in zijn wetgeving dan de regels van het spel, maar toch: het belooft niet veel goeds…

Om terug te keren op het NAP: waneer er geen ‘common goods’ zouden zijn, dan is het NAP misschien wel mogelijk. Maar er zijn wel degelijk common goods, onze cultuur is zo’n common good. Wanneer de participatie in een samenleving zinvol moet zijn, dan zie ik op dit moment geen mogelijkheid om het NAP als enige leidraad te nemen. Een samenleving lijkt niet mogelijk te zijn zonder de mogelijkheid tot bestraffen.