Één van de aspecten van ideologieën die (soms?) op lijkt te treden is dat ze extremer lijken te worden. Ik bedoel hiermee dat in de loop der tijd de ideologie zelf evolueert naar extremere vormen.

Maar de reden hiervoor is me niet geheel duidelijk.

Ik geloof niet dat dit bij alle ideologieën gebeurt, maar ten minste de succesvollere lijken hieraan wel te lijden.

Dit leidt me tot het idee dat het wellicht een groepseffect is. Minder succesvollere ideologieën hebben ook minder grote groepen. En in grote groepen speelt de groepsdynamiek een belangrijke rol.

Wellicht dat er binnen de groep een drang ontstaat om zo ‘puur’ mogelijk te zijn op ideologisch valk om daarmee een hoger aanzien (binnen de groep) te verkrijgen.

Maar er zijn ook andere redenen te bedenken. Bijvoorbeeld wanneer een ideologie zich weet door te zetten, en deel wordt van de cultuur, dan kunnen eigenlijk de organisaties die dit bereikt hebben zich opheffen. Maar dat gebeurt natuurlijk niet. Organisaties gedragen zich als zelfstandige bestaansvormen die proberen om te overleven. Wanneer de oorspronkelijke doelen gehaald zijn, dan blijft een organisatie eigenlijk alleen de vlucht naar extremere standpunten.

Op een persoonlijk vlak kan er een soort zelf-radicalisering ontstaan door echo-kamer effecten. Maar wanneer de ideologie niet succesvol is dan zal dit weinig effect hebben buiten de eigen sfeer.

En wellicht zijn er nog andere effecten. En misschien is er geen simple verklaring en is het gewoon een combinatie van factoren. Vooralsnog ga ik er van uit dat een succesvolle ideologie in de loop der tijd extremer wordt.