Twee van de podcasts die ik volg (Freedomain en Unregistered, zie het link blokje ‘Podcasts’) hebben samen een discussie over het postmodernisme. Dit is iets dat ik me al een tijdje wenste, en nu was het dan zo ver.

TR (Thaddeus Russell van Unregistered) noemt zichzelf postmodernist en SM (Stephan Molyneux van Freedomain) beschouw ik als een anti-postmodernist.

De discussie was soms wat verwarrend. Men leek tussen verschillende niveaus van interpretatie te wisselen zonder dit duidelijk te maken. Dat wil zeggen, ik denk dat er meerdere niveau’s waren.

Demonen en de Matrix

TR’s veronderstelling lijkt te zijn dat we niet kunnen weten of de “werkelijkheid” wel bestaat. Dit is in wezen ‘Descartes Evil Demon’ of in de meer moderne versie: “De Matrix”. I.e: wat als al de informatie die we verwerken gesimuleerd is en niet echt?

Mijn reactie daarop is: Natuurlijk is dat een theoretische mogelijkheid, maar als je daarin daadwerkelijk geloofd dan heb je slechts één optie: Je vervalt in nihilisme omdat ‘niets zin heeft’. Dan doe je ook niet mee aan discussies omdat dat ook zinloos is (waarom in discussie gaan met een simulatie?).

Een tweede mogelijkheid is dat TR niet zeker is. Misschien zit hij in de matrix, en misschien niet. Dit lijkt me een meer waarschijnlijke positie. Hij gaat dan wel met de (voor zijn begripen) subjectieve ‘werkelijkheid’ mee omdat het tenslotte kan zijn dat dit toch de echte werkelijkheid is. Dit is een vorm van Pascals Gok, maar dan niet met het geloof in god, maar het geloof in de werkelijkheid.

Objectieve realiteit

Een tweede niveau dat imo voor nogal wat verwarring zorgde is het al dan niet bestaan van een objectieve realiteit.

Descartes evil demon kan een objectieve realiteit simuleren. Wij kunnen deze objectieve realiteit niet waarnemen, enkel de “reflecties” van deze objectieve realiteit in onze zintuigen. Uit deze reflecties kunnen we middels de wetenschappelijke methode wetmatigheden afleiden. Maar de objectieve realiteit die door deze wetten beschreven wordt is dan een gesimuleerde objectieve realiteit. Een dubbel niveau dus.

Persoonlijk ben ik van mening dat wanneer men Pascal’s Gok gebruikt om met de objectieve realiteit mee te gaan dat men dan ook consequent moet zijn en niet af en toe moet terugvallen op de evil demon theorie om de objectieve realiteit zelf te ontkennen. Dit is imo nog eens extra verwerpelijk omdat men dan de begrippen uit de objectieve realiteit gebruikt om die objectieve realiteit te ontkennen. Met andere woorden, met gebruikt het bestaan van de objectieve realiteit om de objectieve realiteit te ontkennen.

Meer…

Het bovenstaande is niet genoeg. De discussie werd afgebroken uit tijdsnood. Ik hoop dan ook dat ze de draad nog eens oppakken en dan met name ook ingaan op de verbinding tussen politiek en het postmodernisme.