Tijdspreferentie wordt gebruikt om aan te geven of iemand op korte termijn resultaten wil of op lange termijn.

Het snoepjes verhaal is inmiddels vrij bekend, maar voor het geval dat je dit nog niet hebt gehoord: Een kinder psycholoog doet een experiment met kinderen en snoepjes. Het kind wordt een snoepje gegeven, en hem wordt daarbij gezegd dat de volwassene even weg moet en dat hij wanneer hij het snoepje niet op eet voor de volwassene terugkomt hij er nog eentje krijgt. Hij mag het wel opeten, maar dan krijgt hij er geen extra snoepje bij. De vraag is: welk kind eet het snoepje op voor de volwassene terugkeert? en welk kind wacht zodat hij er twee zal hebben.

Dit is klassieke tijdspreferentie. De kinderen met een korte tijdspreferentie eten het snoepje onmiddellijk op terwijl de kinderen met lange tijdspreferentie wachten tot de volwassene terugkomt en ze een tweede snoepje er bij krijgen.

De eerste van deze experimenten zijn inmiddels al lang geleden gedaan. Die kinderen van toen zijn inmiddels al volwassen. Het interresante is nu dat de onderzoekers hiermee inzicht hebben gekregen in de vraag hoe tijdspreferentie zich over een leven uitwerkt.

Het blijkt dat de volwassen die als kind een lange tijdspreferentie hadden, meer bereikt hebben dan de volwassenen die als kind een korte tijdspreferentie hadden.

Het uitstellen van behoefte bevrediging in de hoop op betere resultaten later is een maatgevende factor voor het success dat men behaalt in het leven.

Dit heeft sterke parallelen met het r/K filter.

r-strategen hebben een korte tijdspreferentie, K-strategen juist een lange.

Dit levert een interresante politieke strijd op. Progressieven wil graag “potverteren” terwijl de conservatieven juist graag “investeren”.

De argumenten voor en tegen zijn daarbij niet zo interresant. Argumenten in de politiek zijn bijna nooit bedoelt om de tegenstanders te overtuigen.

Het volgende grafiekje illustreert de interresante aspecten imo:

r-k-filter-welvaart

Wanneer de samenleving gebalanceerd is tussen r & K strategen dan schetst the blauwe lijn de verwachte ontwikkeling van de welvaart wanneer men volledig overgaat op K-strategie. Rood daartegen schetst het verwachte welvaartsverloop wanneer men volledig overgaat op r-strategie.

Wanneer met over wil gaan op 100% K-strategie zal de welvaart eerst afnemen. Pas later neemt deze weer toe. De verkiezingscyclus van 4-jaar is niet weergegeven, maar ik vermoed dat de rode en blauwe lijn zich pas na ongeveer 4 jaar zullen kruisen.

Dat levert een interresant dilemma op voor de politikus die herkozen wil worden. Gaat hij een K-strategie volgen, dan zal hij vooral herinnert worden voor de verslechtering in het beging van zijn ambtsperiode.

Gaat hij daartegen een r-strategie volgen, dan wordt hij vooral herinnert voor de verhoging van de welvaart tijdens zijn ambtsperiode.

Moeilijk moeilijk… of niet natuurlijk: we kunnen er rustig van uitgaan dat politici veel liever hun herverkiezing zeker stellen. Er zullen wel politici zijn die liever voor K-strategie kiezen, maar als puntje bij paaltje komt dan is de weg naar de r-strategie toch veel gemakkelijker te verkopen. En ligt dus voor de hand.

Nu wil je waarschijnlijk zeggen: maar het gaat nu toch veel beter dan vroeger? hoe kan dat met een rode lijn die bijna alleen maar naar beneden gaat? Kiezen de politici dan toch niet voor r?

Goed opgemerkt. Dat klopt. Maar wat er niet in de grafiek is opgenomen is de ontwikkeling van wetenschap en techniek. Vooral de toename van de productie sinds de 2-de WO is zo groot geweest dat deze de rode afglijdende lijn kompleet heeft kunnen overvleugelen.

Ondanks de steeds slechter wordende politieke omstandigheden waren we toch in staat om de welvaart te verhogen. Had de politiek een K-strategie gevolgd, dan… wel dat zullen we nooit met zekerheid weten natuurlijk. Maar het is aannemelijk dat de welvaart nu flink hoger zou zijn geweest.

De grote vraag is nu: hoe lang nog? Hoe lang kan de toename van de productie de r-strategie van de politiek compenseren? Zijn we dat punt misschien al gepasseerd? De financiële stimulansen van de FED, ECB en BOJ liegen er niet om. En het lijkt er op dat hun stimulansen in effectiviteit afnemen.

We gaan het zien, een nieuw jaar begint al bijna…