Om maar gelijk te beginnen, we kunnen drie principieel verschillende manieren onderscheiden:

  1. Op de prijsontwikkeling van goud
  2. Op de prijs van goud
  3. In goud

Op het eerste gezicht lijkt dit misschien een merkwaardige opdeling, laten we elk van deze drie bespreken om duidelijk te maken hoezeer deze van elkaar verschillen.

In goud

Ook wel het “in bezit hebben” van fysiek goud genoemd. Bij deze methode koopt men goud en slaat dit zelf ergens op. Men heeft dus ten alle tijde zelf toegang tot zijn goud. Er bestaat natuurlijk de mogelijkheid van diefstal of confiscatie. Maar dit is de meest zekere methode om in goud te investeren. Ook sierraden vallen in deze categorie. Zij het alleen de goud waarde van de sierraden, niet de door de artiest toegevoegde waarde (of de winst marge van de handelaar).

Op de prijs van goud

Bij deze methode koopt men goud, maar neemt het niet in eigen bezit. Er zijn een aantal varianten beschikbaar:

  • Allocated: Allocated betekend “toegewezen”. Hierbij ligt het goud in een kluis bij een instantie die hierop gespecialiseerd is. Middels kluizen en andere uitgekiende maatregelen kan men er vrij zeker van zijn dat het goud veilig is. Ook banken bieden dit aan. Toch staat deze vorm niet onder het kopje “In goud” omdat men niet ten alle tijde zelf toegang heeft tot het goud. Dit is alleen op afspraak, en zelfs dan weet men nooit 100% zeker dat het getoonde goud ook werkelijk aan slechts 1 persoon toegewezen is. Er is hier duidelijk sprake van een vertrouwensfactor. Het is in het verleden meer dan eens voorgekomen dat iemand dacht (allocated) goud te bezitten, maar dat de instantie die het beheerde om onbekende redenen weken of maanden nodig had om het goud daadwerkelijk aan de eigenaar te leveren. (Ik heb nog nooit gehoord dat het goud uiteindelijk niet geleverd kon worden). Omdat de instantie die het goud bewaart niet de eigenaar is, zijn bij een eventueel faillissement van die instantie de eigendomsrechten niet in gevaar.

  • Unallocated: Unallocated betekend natuurlijk “niet toegewezen”. Hierbij is het goud anoniem opgeslagen in een groepsrekening (pool account) en wordt in opdracht bewaard. Uitbetaling van het goud is mogelijk op afspraak. Deze vorm staat dicht bij het investeren in fysiek goud. Echter het goud is niet toegewezen, en dus in handen van een tussenpersoon. Deze tussenpersoon heeft de controle over het goud. Er is zowel een vertrouwensfactor geïntroduceerd als ook een legale horde. In het geval van een faillissement van de tussenpersoon zijn de eigendomsrechten in gevaar.

  • Goud fonds: Dit is heel gelijkaardig aan de “unallocated basis” van hierboven. Maar hier is (vaak) geen uitbetaling van het goud mogelijk. Enkel de aankoop of verkoop van fonds participaties. Er is dan ook geen garantie dat er echt goud door het fonds bewaard wordt. Zelfs al worden hiervoor kosten in rekening gebracht. Het fonds verplicht zich enkel dat de waarde van de participaties de goudprijs zullen volgen. Bij een faillissement van het fonds kan geen aanspraak op het (vermeende) goud worden gemaakt. Goud fondsen zullen vaak in goud futures investeren en het overgebleven gedeelte gebruiken om bijvoorbeeld obligaties te kopen.

  • Volledig gedekte futures: Indien futures zonder hefboom effect gekocht zijn is dit gelijk te stellen aan het investeren in de prijs van goud. Dit omdat een future een contract is voor een toekomstige transactie (levering). Er is op het moment van het kopen van een future geen zekerheid of het goud op de overeengekomen transactie datum ook daadwerkelijk zal worden geleverd. Beurzen houden zich het recht voor om futures in cash te “settelen”. I.e. er wordt op het moment van de transactie een valuta transactie doorgevoerd i.p.v. een goud transactie.

  • ETF’s: Er zijn aan de beurs zogenaamde “Exchange Traded Funds” genoteerd die als onderpand goud hebben. Aan de Amerikaanse markten zijn GLD en PHYS de bekendste. Deze ETFs volgen de prijs van goud, hoewel niet perfect. GLD is een open fonds en verliest aan waarde ten opzichte van de goud prijs door de fonds kosten. Alleen groot investeerders kunnen aandelen GLD inwisselen tegen fysiek goud. PHYS is een gesloten fonds en heeft daardoor vaak een premium over goud (i.e. het is duurder dan goud). Ook bij ETFs zitten er meerdere tussenpartijen tussen de investeerder en het goud. ETFs geven de investeerder dan ook een mogelijkheid om de prijs van goud min of meer te volgen maar zijn niet gelijk te stellen met fysiek goud.

Op de prijsontwikkeling van goud

Bij deze methode is men niet geïnteresseerd in goud zelf, maar enkel in de prijsontwikkeling van goud. Vaak zal dan ook met een hefboom effect worden gewerkt om versterkt van de schommelingen in de goudprijs te profiteren.

  • Futures op margin: Bij goud futures hoeft men niet het gehele bedrag van de onderliggende goud waarde in het portfolio te hebben. Enkel de hoogte van de zogeheten ‘margin’. Zo is het mogelijk om met een margin van 5.000 euro een future met een waarde van 25.000 euro te kopen. Als dan de waarde van de future met 10% veranderd (2.500 euro) dan verandert de waarde van het portfolio met 2.500 euro, of te wel met 50%. Er is een hefboom effect aanwezig. Bij het gebruik van margin is het onmogelijk om het onderliggende goud te kopen, maar de waarde van het portfolio volgt wel de prijsontwikkeling van goud. Hefbomen werken naar boven en beneden, en er zijn een paar voorwaarden die er toe kunnen voeren dat men zeer snel zeer veel geld kan verliezen. Men kan zelfs meer geld verliezen dan er in het portfolio aanwezig is! De handel in futures is voor traders een zero-sum game. I.e. de een zijn winst is de ander zijn verlies.

  • Opties op futures: Om de risico’s van futures te beperken zijn er opties op futures. Bij opties op futures is het risico beperkt tot de kosten van de optie (voor optie kopers). Omdat er echter een future achter de optie staat, is de prijsontwikkeling van de optie gerelateerd aan de prijs van de onderliggende goud waarde. Ook hier met hefboom effect, echter de hefboom is niet alleen onderhevig aan de prijs van het goud, maar ook van de tijdsduur tot de uitoefeningsdatum van de optie. Indien er voldoende kapitalisatie is, is het wel mogelijk om het onderliggende goud geleverd te krijgen (zie “volledig gedekte futures”) omdat op de uitoefeningsdatum de optie ingewisseld kan worden voor een future. Hoewel het verlies voor de koper van de optie beperkt is vervallen veel opties zonder restwaarde, i.e. de totale aankoopsom gaat verloren.

  • Opties op ETFs: Het is ook mogelijk om opties op ETFs te kopen of verkopen. Kunnen bij futures opties gebruikt worden om het risico te minimaliseren, zo worden bij ETFs opties vaak gebruikt om de winst te maximaliseren. Dit gaat dan natuurlijk gepaard met een hoger risico.

  • Aandelen in goudmijnen: Als de prijs van goud stijgt, dan stijgt ook de winst die een goudmijn maakt. Omdat de winst van een goudmijn gelijk is aan de prijs van goud minus de kosten van het delven, stijgt de winst sneller dan de goudprijs. Dit is tenminste de theorie. In de praktijk gebeuren er nog wel eens wat onverwachte dingen. Zeker bij de kleinere goudmijnen en “explorers”. Ook stijgt en daalt de waarde van het geschatte “goud in de grond” met de goudprijs. Hierdoor zal de prijs van een goudmijn aandeel ook schommelen. Het mag duidelijk zijn dat dit hoofdzakelijk een speculatie op de goudprijs is en niet gelijk is aan het bezitten van goud. Indien men nog meer hefboom effect wenst, kan men ook opties op goudmijn aandelen verhandelen.

Keuze

Welke van deze methodes het meest geschikt is is een persoonlijke vraag. Wanneer men op maximale zekerheid zet, dan is fysiek goud de beste oplossing. Wil men meer gemak dan zijn funds en ETFs beter. En wil men proberen om snel te profiteren van de bewegelijkheid van goud, dan zijn margined futures en opties op futures de beste oplossing. De lezers van deze website zijn waarschijnlijk geen ervaren traders. Zonder ervaring hebben de meeste boven aangevoerde instrumenten veel te veel risico. Ik zou dan ook enkel fysiek goud aanbevelen. Wil men toch handelen, dan is een beperking tot ETF’s en Fondsen aangebracht tot men meer ervaring heeft (dat duurt IMO enkele jaren!)