Geld is een concept met vele lagen. Er zijn hele boeken over geschreven en ook elders op deze site is er het een en ander over te vinden. Het is moeilijk te veel te leren over geld!

Voor het thema financiële vaardigheid kunnen we ons echter beperken tot de oppervlakte en de vraag: Van wie is al dat geld eigenlijk?

Wat het niet is: Goud

Tot ca 1914 was geld goud en goud geld. Van 1914-1936 bestond de waarde van de gulden voor 40% uit goud. Van 1936 tot 1971 bestond er een vaste verhouding tussen gulden en dollar (USD) en was de dollar gekoppeld aan goud. Vanaf 1971 bestaat er geen vaste verhouding meer tussen geld en goud.

Af en toe kom ik nog mensen tegen die denken dat geld door goud gedekt is. Maar dat is al sinds 1971 niet meer het geval.

Wat het wel is: Fiat

Geld is tegenwoordig een fiat van de overheid. Fiat is Latijn voor “laat het zo zijn”. De overheid heeft voorgeschreven hoe betalingen kunnen worden gemaakt en hoe belasting betaald moet worden.

Hiertoe geeft de overheid het recht aan de banken om geld in omloop te brengen. De overheid ziet er op zijn beurt op toe dat de banken niet te veel geld in omloop brengen.

Gebruik

Geld wordt primair voor drie verschillende doeleinden gebruikt:

  • Betalingen
  • Boekhouding
  • Sparen

Geld in omloop

Geld wordt in omloop gebracht wanneer er een lening bij een bank wordt opgenomen. De bank schrijft in zijn boeken dat er aan de heer A een lening is gegeven van X euro, en op de rekening van heer A dat deze X euro schuldig is aan de bank.

Rekenkundig gezien is de hoeveelheid geld dus altijd gelijk aan de hoeveelheid schuld. En de som van beide is exact 0.

Eigenaar

Van wie is al dat geld nu?

Al het geld is in omloop gebracht als een schuld. En die schulden moeten worden afbetaald. Dus eigenlijk moet de conclusie zijn dat het geld van de banken is. Maar als we gewerkt hebben voor ons geld, dan zie ik dat toch net iets anders!

Dit is een problemen. Het geld moet terug om de lening af te lossen, maar wij vinden dat dit geld van ons is.

Ik denk dat de overheid in geval van problemen altijd de kant van de banken zal kiezen. Zelfs het depositogarantiefonds is niet door de overheid gegarandeerd. Bij (grote) problemen verwacht ik dan ook dat uiteindelijk de spaarder naar zijn geld kan fluiten.

Hoe kan dit?

Sparen is een probleem voor het financieel systeem. Want als we sparen onttrekken we toch geld uit het systeem? Waarom gaat dit dan zo lang goed?

De oplossing is even simpel als verbluffend: sparen onttrekt geen geld uit het systeem zolang we dat geld op een spaarrekening laten staan. Het geld op een spaarrekening wordt door de banken weer in circulatie gebracht. Het verdwijnt dus niet echt uit het systeem.

Rente ontvangen betekend dat het geld risico loopt. Ook het depositogarantiefonds kan daar uiteindelijk niets aan veranderen.

Conclusie

We kunnen enkel en alleen tijdelijk eigenaar van geld zijn. Nooit permanent.

vorige

volgende