Er zijn twee soorten mensen: zij die rente begrijpen en ontvangen, en zij die rente niet begrijpen en betalen.

Definitie

Vaak wordt rente gezien als een (al dan niet periodieke) vergoeding die wordt betaald voor een lening of het geld op een spaarrekening.

Het geld op een spaarrekening is in feite een lening aan de bank. Zodat ook die rente een rente op een lening is.

Wat niet zo duidelijk is uit de definitie is dat rente in principe zowel positief als negatief zou moeten kunnen zijn. Zie daartoe dit artikel. Dit is echter zo ongebruikelijk dat niemand dit verwacht en in het geval van financiële leningen ook niet erg waarschijnlijk lijkt. Toch komt het af en toe wel voor, bijvoorbeeld op staatsobligaties.

Samengestelde Rente

Jan is 20 jaar . Hij weet dat vroeg sparen belangrijk is en begint al te sparen wanneer hij 20 jaar oud wordt. Hij spaart 100 euro per maand, en ontvangt daarvoor iedere maand 0.5% rente (iets meer dan 6% op jaarbasis). Hij spaart door tot zijn 65-ste en legt in totaal 45 x 12 x 100 = 54.000 euro in.

Henk heeft iets langer nodig maar wanneer Henk 30 jaar oud is begint ook hij met sparen. Maar hij legt hij iedere maand 150 euro in omdat hij later is begonnen. Ook hij ontvangt 0,5% per maand aan rente. Ook hij spaart tot zijn 65-ste en legt in totaal 35 x 12 x 150 = 63.000 euro in.

Wie heeft er nu meer op zijn 65ste?

Je voelt hem al aankomen: Jan heeft uiteindelijk op zijn 65ste een hoger bedrag bij elkaar gespaard dan Henk. Jan komt op 274.000 euro, Henk op 212.000 euro.

Dit is de kracht van samengestelde rente. Wanneer we uitrekenen hoeveel geld de eerste 100 euro van Jan en Henk oplevert dan zien we het verschil: de eerste 100 euro van Jan levert uiteindelijk 1477 euro op. De eerste 100 euro van Henk levert slechts 812 euro op. Zelfs als Henk de helft meer inlegt per maand, hij kan Jan niet meer inhalen omdat hij 10 jaar later begonnen is.

Dit effect ontstaat doordat er rente over rente betaalt wordt. Dit zien we duidelijk bij een spaarrekening. Ieder jaar wordt er rente bijgeschreven. In het jaar daarop ontvangt men dan rente over het oorspronkelijke bedrag plus de bijgeschreven rente. In het jaar daarop weer, etc etc.

De absolute hoeveelheid rente neemt ieder jaar toe. Natuurlijk gaan we wel van een gelijkblijvende rentestand uit.

Samengestelde rente geeft dan ook een geheel nieuwe betekenis aan de spreuk: Tijd is geld.

Rente en consumptie

Stel we willen een auto kopen van 20.000 euro. Hoe lang moeten we dan daarvoor werken? Nemen we even aan dat we per maand 500 euro beschikbaar hebben om de auto te kopen.

20.000 / 500 = 40 maanden…… toch?

Nee. Dat antwoord is onjuist. Het hangt er namelijk van af hoe we de auto betalen.

Eerst sparen, dan kopen is beter: De samengestelde rente betekend dat we in minder dan 40 maanden het geld bij elkaar hebben. (bij 0,5% rente per maand is sparen we 20.000 euro in 37 maanden bij elkaar.)

Eerst kopen en betalen op aflossing is slechter: we doen er dan 45 maanden over om de auto af te betalen.

Een verschil van maar liefst 8 maanden (en dus ca 4000 euro!).

De totale koopkracht in ons leven is per definitie gelijk aan de totale productie in ons leven. (diefstal etc even buiten beschouwing gelaten) Dit houdt in dat onze koopkracht het hoogst is wanneer we nooit rente betalen, maar rente ontvangen.

Rente en productie

Dit moet natuurlijk ook wel, want iemand moet tenslotte de rente aan de spaarders kunnen betalen. Het illustreert ook een belangrijk aspect: zowel de spaarder als de ondernemer nemen hetzelfde risico. Maar wanneer er een bank tussenzit dan spreid deze het risico.

Toch is het betalen van rente niet altijd verkeerd. De uitzondering is voor de ondernemers onder ons. Wanneer we middels een lening onze productiviteit meer kunnen verhogen dan de waarde van de lening plus te betalen rente, dan is het wel voordelig een lening af te sluiten. Natuurlijk zal dit ook altijd samengaan met het nemen van risico. Maar dat is voor de ondernemer én de lening gever om uit te zoeken of die aanvaardbaar is of niet.

Conclusie

Begin zo vroeg mogelijk met sparen en spaar met name in het begin zo veel mogelijk. Maar vermijd onnodige risico’s!

Ga geen consumptieve leningen aan, enkel productieve.

(NB: Belasting en subsidies veranderen dit niet principieel. Al kunnen er daardoor wel uitzonderlijke situaties ontstaan. Bedenk dat bijvoorbeeld de hypotheekrente aftrek de huizenprijs verhoogt.)

vorige

volgende