Mijn politieke standpunt

Ik denk dat iedere serie over politiek ten minste moet beginnen met het politieke standpunt van de schrijver.

Dus: Ik denk/hoop dat een samenleving optimaal kan presteren wanneer iedereen ongedwongen kan doen wat men wil, en dat men zelf de volle verantwoordelijkheid draagt (en moet afleggen) voor de gevolgen.

Dit noem ik voluntarisme.

Voluntarisme kan alleen binnen een samenleving waar er sprake is van een “rechtstaat”. I.e. binnen een samenleving waar er instanties zijn (bv overheid) die er voor zorgen dat gemaakte afspraken (contracten) ook nageleefd worden. Dat een voluntaristische staat een ander soort staat is dan we tegenwoordig kennen mag duidelijk zijn.

De reden voor mijn voluntarisme is simpel: Ik ben een techneut en uit de techniek weet ik dat terugkoppeling het verschil is tussen een werkend system en een systeem dat vroeg of laat ongewenste resultaten laat zien.

Terugkoppeling in een samenleving is optimaal wanneer iedereen zelf de resultaten van zijn acties ervaart.

Alle acties hebben gevolgen. Er bestaan geen acties zonder gevolgen. Wanneer een systeem geen terugkoppeling heeft dan kan het systeem deze gevolgen niet op hun juiste waarde schatten. Wanneer een samenleving de terugkoppeling verwaarloost dan zullen de gevolgen zich onder de oppervlakte opbouwen tot er iets “stukgaat”.

Kan voluntarisme werken?

Ik kan daar geen uitspraak over doen. Ik weet het niet. Bij mijn weten is het nog nooit geprobeerd.

Wel denk ik dat de samenleving in die richting evolueert. Als ik naar de geschiedenis kijk, dan lijkt het mij alsof we hier in het westen toch langzaam maar zeker in de richting van minder en minder dwang gaan.

Wanneer?

Natuurlijk hoop ik dat we morgen al zonder enige dwang kunnen leven… maar ik reken er niet op…

Voluntarisme kan niet afgedwongen worden. Het kan alleen tot stand komen wanneer er steeds meer mensen uit zichzelf tot deze overtuiging komen en zich er naar gedragen.

Dit houdt ook in dat ik niet zo zeer “politiek actief” ben. I.e. ik probeer niet om mijn agenda er doorheen te rammen.

Maar dat neemt niet weg dat ik wel degelijk geïnteresseerd ben in politiek. Niet zozeer in de politiek van het moment -uitzondering daargelaten- maar vooral in het onderliggende krachtenspel dat de samenleving vorm geeft.

Deze serie zal dan ook vooral over de fundamentele vormgevende principes gaan.