Ik luister nog naar de podcast van tangentially speaking met Peter Joshep van de Zeitgeist beweging.

En het viel me op hoezeer Peter kennelijk door de motivatie “schaarste” gedreven wordt.

Zoals met zo veel dingen kunnen we een simple scheiding maken: mensen met een schaarste instelling en mensen met een overvloed instelling. Dat wil zeggen mensen die de wereld vooral zien door de bril van “er is overal schaarste” en mensen die de wereld zien door de bril van “er is een wereld van overvloed”.

Natuurlijk weet ik ook wel dat zulke simple verdelingen de plank altijd misslaan in individuele gevallen. Toch is zo’n verdeling vaak wel nuttig om het thema te begrijpen.

Zo zien we aan de linker kant van het politieke spectrum (alweer zo’n rare scheiding) de schaarste instelling wel vaker. Terwijl aan de rechterkant de overvloed instelling meer voorkomt. Ondernemers hebben bijna altijd een overvloed instelling.

Beide willen de voorhanden problemen in de wereld graag oplossen. Beide zien een probleem in de heersende armoede bij sommige bevolkingsgroepen.

Mensen met een schaarste instelling willen vaak de voorhanden goederen beter verdelen. Peter cq Zeitgeist is daarvan een uitzonderlijk goed voorbeeld.

Mensen met een overvloed instelling daartegen willen meer goederen produceren.

Het is imo best wel tragisch dat deze beide groepen elkaar fundamenteel niet schijnen te kunnen of willen begrijpen.

Persoonlijk zie ik meer in de overvloed instelling. Dit omdat in het verleden altijd weer is gebleken dat mensen met een overvloed instelling de schaarste bij de armste bevolkingsgroepen sneller kunnen oplossen dan de mensen met een schaarste instelling.

Het probleem met de ‘betere verdeling’ is dat dit gemakkelijk in een negatieve spiraal kan uitmonden. Door te halen bij de ‘rijken’ en dit te verdelen onder de ‘armen’ schaden we capaciteit van de ‘rijken’ om meer te produceren. Waardoor de overvloed afneemt cq de schaarste toeneemt. Hetgeen om meer herverdeling vraagt etc. Deze negatieve spiraal eindigt vrijwel altijd in een ‘crash’. Met name Venezuela is op dit moment een schrijnend voorbeeld.

Nu ga ik hier niet lopen beweren dat we dus de rijken maar hun gang moeten laten gaan. Zeker niet binnen het huidige politieke systeem. Maar dat is een ander verhaal.

Idealisten als Peter kan ik goed begrijpen. Maar al kunnen zij de huidige problemen goed aan de kaak stellen, dat wil nog lang niet zeggen dat hun oplossingen ook daadwerkelijk oplossingen zijn. Persoonlijk houd ik m’n hart vast als het soort bewegingen a la Zeitgeist ooit voet aan de grond zouden krijgen…