Op mijn politieke zoektocht heb ik me ook een tijdje tot de libertariers gerekend. Niet lang, en niet met volle overtuiging. Er was iets dat me niet beviel, al kon ik lange tijd niet duiden wat dat precies was.

Ik ben bijvoorbeeld NAP-er, een aanhanger van het non-agressie principe. En libertariers zijn dat ook. Het leek dan ook ‘normaal’ dat NAP-ers ook libertariers zouden zijn. Maar dat hoeft niet.

Of het volgende een korrekte zienswijze is weet ik niet, maar ik heb zo het idee dat er twee soorten libertariers zijn. De oude school, zo ongeveer voortgekomen uit de werken en denkwijzen van Mises. En een nieuwere soort die principieel op het NAP opbouwt. Deze twee zijn bijna niet van elkaar te onderscheiden. En misschien speelt zich dit alleen maar in mijn hoofd af…

Maar ik heb ooit eens geprobeerd om “Human Action” te lezen, het magnum opus van Mises. Het is een bijzonder werk en hoewel ik het nooit uitgelezen heb (de vakantie was te kort) is het me altijd bijgebleven als een werk dat vooral zijn basis zocht in de realiteit van iedere dag. Dit in tegenstelling tot veel andere economie boeken.

Wat dit boekwerk vooral duidelijk maakte is dat we vanuit de economie tot het inzicht kunnen komen dat de overheid op zijn minst inefficient is, en op zijn slechtst zeer schadelijk voor de economie.

De andere, nieuwere stroming begint bij het NAP en redeneert van daar uit tot de conclusie dat we beter af zouden zijn zonder overheid.

Geen wonder dat beide zich uitstekend aanvulden en tegenwoordig als onlosmakelijk beschouwt kunnen worden. Ik geloof niet dat er een libertarier is die zich niet in deze beide stromingen herkent.

Voor mijn is dit niet zo eenduidig. Want Human Action is vooral praktijk georiënteerd. Terwijl de benadering van het NAP een puur theoretische is.

Human Action is een economisch werk. Maar men kan niet stellen dat een economische benadering de enige mogelijke benadering is. Een samenleving bestaat uit meer dan economische interacties. Met name zie ik een hoop conflicten tussen een economische theorie en de mens zoals die door de evolutie is voortgebracht.

Ik denk nu ook even aan de r/K theorie. Deze stoelt in het geheel niet op economische overwegingen. Toch lijkt deze theorie een veel bruikbaarder model op te leveren van de samenleving dan alle economische modellen bij elkaar.

Binnen het libertarisme hebben naar mijn gevoel de fundamentale theoretische overwegingen vanuit het NAP denken de overhand genomen. En wanneer ik met libertariers converseer dan lijkt het geweldsmonopolie van de overheid het enige punt van interresse te zijn.

Naar mijn gevoel maakt dit van de libertariers een edele vorm van progressieven. Waar de “doorsnee” progressieveling veel vanuit de buik handelt, doet de libertarier dit vanuit het verstand. Maar beide lijken te denken dat men het probleem “overheid” kan oplossen door “vooruitstrevende” maatregelen te nemen. (Al hebben beide wel andere voorstellingen bij deze maatregelen).

Voor mij lijkt het er op dat de meer in de realiteit gestoelde stroming (Human Action) nu binnen de libertarische beweging het onderspit gedolven heeft en overstemt wordt door de theoreticus (NAP-ers).

Dit vind ik een gemis. En met name in de huidige tijd doet dat pijn. Veel van de voorstellen die door libertariers geuit worden kan ik niet onderschrijven. Ze zijn te wereldvreemd.

Ik ben niet blij met de politieke situatie van het moment. Maar ik geloof ook niet dat de libertariers bijdragen tot een oplossing. Jammer.

Nog is het te vroeg om de libertariers af te schrijven. Gelukkig zie ik wel steeds meer geluiden -ook binnen de libertarische beweging- die kennelijk de binding met de realiteit opzoeken. Dus wellicht is er nog hoop en heeft de lawine van de realiteit de libertarische weg niet voorgoed afgesloten.