Essentieel voor het libertarisme is een axioma: Het NAP: Non Agressie Principe. Dit axioma stelt dat we ons zouden moeten gedragen naar een universeel en eeuwigdurend moreel principe. Via proposities & logische evaluatie komen we dan uit bij het NAP als mogelijk het enige morele principe dat aan deze voorwaarden kan voldoen. (Er zijn me geen andere bekend)

Het NAP is de spil van het libertarisme geworden, het wordt gebruikt om alle ellende in de wereld toe te schrijven aan het niet volgen van dit principe. Zowel economische ellende als ook emotionele ellende. Al legt men vaak de nadruk op de economische aspecten.

De vraag waar vele libertariërs mee worstelen (en even vaak negeren) is dit axioma wel correct?

Eerste benadering

Een universele eeuwigdurend moreel principe veronderstelt dat de condities die overleven mogelijk maken altijd compatibel zullen zijn met dit principe.

Maar de samenleving -en het leven in het algemeen- kenmerkt zich door verandering. Het is dan ook niet mogelijk om zonder meer aan te nemen dat een moreel principe star kan zijn.

Sterker nog, er zijn randgevallen bekend -de zogenaamde reddingsboot scenario’s- waar het NAP als morele richtingswijzer tekort schiet, of niet gehandhaafd kan worden. Dit wordt door libertariërs vaak afgedaan met “zeer onwaarschijnlijk” en “laten we eerst de grote lijnen eens omzetten en dan zien we wel verder”. Beide zijn imo onacceptabele argumenten wanneer men een universeel en eeuwigdurend moreel principe wil vinden.

De bekende randgevallen zijn een indicatie dat het NAP tekort schiet. En wetende dat de samenleving altijd zal blijven veranderen (evolueren) is het niet logisch om een star principe te kiezen wanneer al gevallen bekend zijn waar dit principe niet handhaafbaar is.

Tweede benadering

Een ander gebied waar axioma’s gebruikt worden is de wiskunde. Het is wiskundig gezien mogelijk om axioma’s voor te stellen, en met deze axioma’s eem model proberen te maken van operaties die transformaties van eigenschappen beschrijven. Wanneer deze modellen in zich consistent zijn, dan is wordt het axioma als geldig gezien.

Op zich zou het mogelijk moeten zijn om vele wiskundige modellen te maken, alle gebaseerd op verschillende axioma’s. Maar praktisch gezien is alleen het model dat bewijsbaar nuttig is voor ons van belang.

Zo ook met het NAP. Het is mogelijk om een model (het libertarisme) logisch consistent op te bouwen op het NAP. Maar alleen wanneer het libertarisme voor ons nuttig is doen we er goed aan om het axioma (NAP) als geldig aan te nemen.

We weten echter dat in de geschiedenis er enkel fases geweest zijn waar een vorm van libertarisme mogelijk was en ook gepraktiseerd werd. Maar al deze fases zijn voorbij gegaan en is de libertarische samenleving vervangen door een ander vorm.

Op zijn best kunnen we stellen dat een libertarische samenleving periodiek mogelijk is, maar niet permanent. Ook dit maakt het vasthouden aan het NAP als een universeel eeuwigdurend moreel principe onmogelijk.

Wel zie ik hier ook een positieve kant: Het moet mogelijk zijn om de condities te scheppen waarin een libertarische samenleving mogelijk is - voor ten minste enige tijd. Dit zou een goed alternatief streven kunnen zijn voor libertariërs. Maar het is waarschijnlijk onmogelijk of ineffectief om de condities voor een libertarische samenleving te scheppen met dezelfde morele waarden (NAP) als er in een libertarische samenleving zouden zijn. En wanneer men de libertarische samenleving in stand wil houden, dan zal men (paradoxaal genoeg) het NAP in sommige situaties moeten negeren.

Deel 1: Libertarisme is onmogelijk en onwenselijk

Deel 2: Geen libertarisme, maar wat dan

Deel 3: De schuld vraag

Deel 5: Self ownership