We weten dat wanneer je een groep mensen samenbrengt deze zich geheel vanzelf in een hiërarchie zullen organiseren. Zonder druk van buitenaf. Er kunnen zelfs meerdere hiërarchieën ontstaan, buiten elkaar om, of door elkaar heen.

Zetten we een niet te grote groep op een onbewoond eiland, dan zal er na verloop van tijd 1 hiërarchie dominant worden. Een leider staat op en de rest zoekt zich een plaatsje.

De stabiliteit van zulke hiërarchieën is impliciet wanneer voor iedereen de voordelen en nadelen in evenwicht zijn. De onderste lagen verkrijgen een stabiele omgeving waarin men zich een toekomst kan opbouwen, de bovenste lagen worden hiervoor gecompenseerd door een vorm van hogere inkomsten of status.

Wanneer de voor en nadelen niet in evenwicht zijn is er een extra factor nodig om de stabiliteit te garanderen. Gebruikelijk is hier de dreiging met geweld. Zolang dit geweld niet als buitensporig wordt ervaren kan dit werken. In kleine groepen met slechts 1 leider kan de leider zich geen overmatig geweld veroorloven omdat 2 of 3 personen samen altijd sterker zullen zijn dan de leider in zijn eentje.

In een grotere groep (zeg 100+) zal een leider dan ook altijd enkele luitenants om zich heen verzamelen. Op zich hoeven er niet zo veel luitenants te zijn. Net genoeg om continue de wacht te kunnen houden, en net genoeg om een willekeurige groep opstandelingen duidelijk te maken dat ze misschien wel zullen winnen, maar dat ze er op kunnen rekenen persoonlijk gewond te kunnen raken of zelfs gedood kunnen worden. Met andere woorden, de prijs van een opstand -zelfs een succesvolle- moet zo hoog zijn dat de potentiële opstandelingen deze niet willen betalen.

Essentieel hierbij is dat de leider de luitenants betaalt. De leider wordt betaalt door de onderdanen, al dan niet onder dwang, en de leider betaalt zijn luitenants. De luitenants hebben er persoonlijk baat bij om de leider, hun inkomstenbron, te verdedigen.

De samenlevingen in de bovenstaande scenario’s kunnen oneindig lang stabiel zijn. Al zal de leider af en toe vervangen worden, de vorm van de samenleving zelf kan onveranderd blijven bestaan.