In mijn opinie is de grootste leugen die vertelt wordt door de economen/politici die van economische groei.

Economische groei is de heilige graal, we meten daaraan van alles en nog wat. Zonder groei komt de ellende - zo beweert men.

Wat is dan eigenlijk die economische groei? Volgens de economen is dat de toename in het BNP (Brutto Nationaal Product: dat wat we met elkaar verdienen). Het BNP wordt uitgedrukt in euro’s. Meer euro’s = groei, minder euro’s = krimp.

Economie beweert ook de studie te zijn naar hoe mensen met beperkte middelen hun oneindige wensen vervullen. Nu is dit natuurlijk niet zo eenvoudig, en de economen zijn (waren) dan ook flink jaloers op de wis & natuurkunde waar men alles in cijfers kan uitdrukken. Dit resulteerde er in dat de economen alles in geld gingen uitdrukken. En voila, het BNP was geboren.

Het eerste en meest opvallende probleem is natuurlijk dat dit slechts een klein deel van onze activiteiten omvat. Het is niet zo moeilijk om met voorbeelden te komen waar er sprake van groei of krimp kan zijn zonder dat dit een reële uitwerking op ons welzijn heeft: Spitten ik en de buurman onze eigen tuin om, dan is er geen ‘economische activiteit’, en dus geen invloed op het BNP. Betaal ik de buurman om mijn tuin om te spitten en de buurman betaalt mij hetzelfde om zijn tuin om te spitten, dan is er opeens wel sprake van economische activiteit en wordt het BNP beïnvloed.

Dit was ook het geval toen vrouwen gingen deelnemen aan de arbeidsmarkt. Nu was het niet zo dat vrouwen daarvoor niets deden. Maar ze deden niets wat economische gemeten kon worden, en dus kwam hun werk niet voor op de BNP balans. Het feminisme kwam dan ook als geroepen. De vrouwen moesten aan het betaalde werk… en voila, een economisch mirakel: groei! Maar wel zonder dat dit zich vertaalde in een betere positie van de gezinnen. In de jaren 50 kon een alleen werkende man een gezin met 6 kinderen onderhouden. Tegenwoordig is dat onmogelijk, zelfs twee werkende ouders hebben al moeite om een gezin met 2 kinderen te runnen.

Het omgekeerde hebben we daarvoor gezien: toen kinderarbeid werd verboden. Dit was in eerste instantie slecht voor het BNP. Maar hierdoor ontstond krapte op de arbeidsmarkt, lonen gingen omhoog, en de welstand van de gezinnen nam toe. Dit laatste ging wel gepaard met een toename van het BNP.

PS: Ik weet dat economen hiervoor een uitvlucht hebben, maar deze is ontoereikend. Niet alles wat we doen resulteert uiteindelijk in geld bewegingen.

Dit voert mij tot de conclusie dat werkelijke economische activiteit uiteindelijk alleen afhangt van het aantal mensen en hun wens tot het verbeteren van hun leefomstandigheden. De verbetering van leefomstandigheden voert tot het verrichten van werk, al dan niet betaald.

In formule form: E = A * h (Economische activiteit = Aantal mensen x Uren gewerkt). Dit wordt uiteraard dan niet uitgedrukt in euro’s maar in gewerkte uren.

Sterker nog: Ik zou beweren dat alle economische groei die uitgaat boven de groei in gewerkte uren feitelijk een extra (financiële) belasting vormen. Deze wordt betaalt als inflatie of als extra belasting op productiviteit.

Dit laatste moet ik nog wat extra toelichten: Als iemand in 1 uur 100 gadgets produceert en door vernieuwing van het machine park nu 120 gadgets kan produceren, maar gelijke beloning ontvangt, en er 0% inflatie is, dan is er -imo- feitelijk een extra belasting geheven van 20%.

Eigenlijk had namelijk deze extra productie moeten resulteren in een verlaging van de product prijs. Deze verlaging komt dan overeen met een toename in de koopkracht. Het feit dat deze toename van de koopkracht er niet is betekent dat er een extra belasting moet zijn geweest die de toename van de koopkracht compenseerde.

Natuurlijk moeten we deze effecten uitsmeren over de hele samenleving en dus zullen de effecten niet in de orde grootte zijn van die 20% zoals in bovenstaand voorbeeld. Wel wordt zo duidelijk dat de feitelijke belasting hoger is dan: belasting tarieven + premies + inflatie.

En dan wordt ook duidelijk waarom de politici zo zitten te springen om ‘economische groei’. Want als de groei van het BNP naar nul gaat, dan verliezen zij hun “doekje voor het bloeden”. Alle excuses houden op te bestaan. Zolang het BNP stijgende is kunnen ze hun verhaaltje over de ‘sterke’ en ‘robuste’ economie vertellen. Zonder dit, is de keizer plotseling naakt.