boek-image

Het volgende artikel is toegevoegd onder Politiek -> r/K theorie

Introductie

De r/K theorie is veruit de beste theorie om de politiek te begrijpen. Het werkt zo verbluffend goed dat ik zelfs optimistisch ben dat wanneer deze zienswijze zich doorzet er grote hoop is voor de mensheid.

r/K theorie bied een zienswijze die weliswaar de scheidslijn tussen links en rechts ongeveer volgt, maar een superieure verklaring levert waarom deze scheidslijn bestaat. Zonder de r/K theorie is de vraag ‘links of rechts’ eigenlijk niet te beantwoorden en vervalt men altijd in persoonlijke voorkeuren.

Daarbij biedt r/K theorie meer: niet alleen verklaart het hoe de dingen zijn geworden zoals ze zijn, maar het stelt ons ook in staat om te zien hoe de samenleving in grote lijnen zal evolueren. Ik denk dat we met deze theorie zelfs goede voorspellingen kunnen doen over hoe bepaalde politieke beslissingen de samenleving zullen gaan beïnvloeden.

Dit artikel is te kort en hoofdzakelijk bedoeld als introductie. Wil je meer weten over de r/K theorie dan is deze engelstalige site een goede bron: Anonymous Conservative. In het bijzonder kan ik je zijn boek aanbevelen: The Evolutionary Psychology Behind Politics. Het boek geeft heel veel meer informatie dan de vele introductie video’s en podcasts. Een artikel van zijn site met video en vele andere web resources is deze.

Wat is r/K theorie?

PS: De letters ‘r’ en ‘K’ komen uit de formule die door de evolutionaire biologen gebruikt wordt. r = “rate of reproduction”, K = “carrying capacity of the environment (K = Kapazität)”

r/K theorie is afkomstig uit de evolutionaire biologie waar het gebruikt wordt als model om voortplantingsstrategieën te begrijpen. In het kort komt dit hier op neer: Men spreekt van een r-dominante soort wanneer de genen-selectie niet door vaardigheden bepaalt wordt. Men spreekt van een K-dominante soort wanneer de genen-selectie juist wel door de vaardigheden bepaalt wordt.

Bij r-dominantie vindt de genen-selectie plaats door reproductie (snelheid en hoeveelheid).

Bij K-dominantie door de best mogelijke aanpassing aan de omgeving.

We zeggen ook wel dat de K-strategie ontstaat door selectie druk terwijl de r-strategie ontstaat door overvloed.

r-strategie

Het snelst word dit duidelijk door een voorbeeld te nemen: Konijnen.

Gras en ander groen is er in overvloed. De efficiëntie waarmee een konijn groenvoer vindt is niet bepalend voor de selectie van de genen. De selectie van de genen vindt vooral plaats door zo snel mogelijk zo veel mogelijk nakomelingen te produceren. Het konijn dat hierin het beste slaagt zal zijn genen het meest verbreiden onder de toekomstige generaties.

K-strategie

Een bekend voorbeeld: De wolf.

Prooi is schaars en er moet behoorlijk wat moeite gedaan worden om deze te vangen. Deze vaardigheid is bepalend voor de selectie van de genen. Prooi is zo schaars dat een geringere vaardigheid de dood door verdringing betekent. Prooi is echter niet zo schaars dat groepsverband onmogelijk wordt. Integendeel, groepsverband maakt het vangen van prooi gemakkelijker zodat ook de vorming van groepen in de genen is overgegaan.

Geen r, geen K

Ter volledigheid: er bestaat ook nog de situatie waar de voedseldichtheid zo laag is dat geen groepsvorming mogelijk is. Hoewel er ook dan sprake is van K dominantie zal dit artikel hier verder niet op ingaan omdat dit voor de menselijke samenleving niet relevant is.

Verschillen

De vier belangrijkste verschilpunten tussen r en K strategieën zijn:

  1. Concurrentie. r-strategie vermijdt concurrentie, K-strategie kenmerkt zich door concurrentie.
  2. Reproductie. r-strategie staat voor veel nakomelingen en snelle opeenvolging van generaties, K-strategie voor weinig nakomelingen en langzame opeenvolging van generaties.
  3. Relaties. r-strategie heeft geen relatie banden, K-strategie kent juist sterke relaties.
  4. Nieuwsgierigheid. r-strategie staat open voor nieuwe ervaringen, K-strategie is behoudend en voorzichtig.

De overige verschilpunten hebben alle een beetje van doen met de eerste vier:

  • Agressie. r-strategie vermijd agressie, K-strategie gebruikt agressie wanneer nodig.
  • Seksualiteit. r-strategie kent vroege seksualiteit, K-strategie kent verlate seksualiteit.
  • Nakomelingen zorg. r-strategie kent weinig zorg voor nakomelingen, K-strategie kent een intensieve zorg voor nakomelingen.
  • Groepen. r-strategie kent geen groepspreferentie, K-strategie heeft een sterke in-groep preferentie.

De mens

Voor zover het dieren betreft worden de r/K aspecten (vrijwel?) uitsluitend gedragen door genen. Maar bij de mens zijn er niet alleen de genetische aspecten, maar ook de idee-aspecten. Deze laatste noemen we memen.

Ik onderscheid vier verschillende niveau’s voor de oorsprong van r/K gedrag:

  1. Genetisch. Dit mag duidelijk zijn, hier speelt vooral DNA een rol. Dit bepaald de structuur van de hersenen en is daarmee zeer belangrijk voor een r/K orientering. Genetisch zijn we overwegend K-select.
  2. Vroege levenservaring (baby/peuter). Dit geeft vorm aan de ontwikkeling van de hersenen. Met name in de kritische periodes worden de sterktes van de verschillende persoonlijkheid aspekten bepaalt. Deze zijn later moeilijk te veranderen en sterk vormend voor de r/K orientering. Dit is sterk cultuur afhankelijk.
  3. Latere levenservaring. De hersenen blijven veranderbaar, maar wel (veel) moeilijker in het latere leven. Dit kan de r/K orientering in de een of andere richting versterken of verzwakken.
  4. Beslissingsfilters. De eerste drie zijn fysiek meetbaar in de hersenen, deze is meer intellectueel georiënteerd. De memen die uit de samenleving worden opgepikt en de min-of-meer bewuste en/of onbewuste beslissingen die we daarmee maken. Ook dit kan een grote invloed hebben op het r/K gedrag, al zal dit de “ware instelling” niet veranderen.

Aan de genetische aanleg kunnen we niet veel veranderen. Maar de andere factoren kunnen we min of meer zelf beïnvloeden. Hieruit ontstaat een dynamiek die we… cultuur en politiek noemen. Een belangrijke scheidslijn in de politiek is de links/rechts scheidslijn. De r/K theorie geeft een goede verklaring voor het bestaan van deze scheidslijn. De K-selecte mensen zullen overwegend rechts/conservatief zijn en de r-selecte mensen links/progressief.

Politiek

Laten we eens naar elk van de genoemde verschillen kijken met een politieke bril op:

Concurrentie

Links probeert de gevolgen van concurrentie te bestrijden. De progressieve inkomstenbelasting is daarvan een in het oog springend voorbeeld. Rechts zal over het algemeen voor een vlakke inkomstenbelasting zijn, links will vooral de hoge inkomens aanpakken.

Reproductie

De conservatieven zijn over het algemeen voor late seksuele activiteit en dan strikt monogaam. Links is juist voor vrije seksuele moralen en heeft geen probleem met vroege seksuele activiteiten en een snelle opeenvolging van partners.

Relaties

Progressieven hebben over het algemeen meer vluchtige contacten dan conservatieven. Conservatieven zoeken meer naar diepgaande banden terwijl deze bij links georiënteerden lijken te ontbreken.

Nieuwsgierigheid

Dit is al ingebouwd in de begrippen conservatief en progressief en behoeft nauwelijks betoog.

Agressie

Militairen zijn bijna altijd rechts van het politieke midden te vinden. In NL lijkt het me vrijwel uitgesloten dat men SP-ers in het leger vindt terwijl er waarschijnlijk vele PVV-ers te vinden zijn.

Seksualiteit

Met de toenemende invloed van de progressieven is seksueel onderwijs steeds verder naar voren opgeschoven. Ook is de tolerantie tegenover homo’s, lesbiennes en anders geaarden bij de progressieven vele malen groter dan bij de conservatieven.

Nakomelingen zorg

Bij de progressieven vindt men veel ondersteuning voor bijvoorbeeld alleenstaande moeders en kinderopvang. Terwijl de conservatieven liever een klassieke gezinsopbouw zien en vooral de opvoeding binnen dit gezin zou moeten plaatsvinden.

Groepen

Met de huidige immigratie problematiek hoeft het nauwelijks betoog dat voorstanders links te vinden zijn en tegenstanders rechts. Rechts beschouwt de Nederlanders als de in-groep en buitenlanders als de buiten-groep. Links ziet dit verschil niet en is van mening dat buitenlanders net zo veel rechten hebben als Nederlanders.

Conclusie

r/K theorie is een uniek model om inzicht te krijgen in politieke bewegingen. Het gedrag van zowel links als rechts is heel goed verklaarbaar door deze lens.

Terugkijkend op de laatste 50 jaar lijkt het zo te zijn dat de na-oorlogse overvloed een verschuiving van K-strategie naar r-strategie veroorzaakt heeft.

Vooruitblikkend lijkt het zo te zijn dat we ons sinds de crisissen van 2000 en 2008 in een overgangsfase bevinden waar de trend van de afgelopen 50 jaar zich omkeert en er een verschuiving onderweg is van r naar K dominantie. Dit verklaart o.a. de toenemende weerstand tegen de immigratie politiek en de toenemende afkeer van de EU. En natuurlijk wereldwijd ook BREXIT en de verkiezing van Trump.

Wanneer de persoonlijk beleefde situatie (economie) slechter blijft worden is geen ommekeer in deze trend te verwachten. We moeten we ons eerder voorbereiden op een verdere verschuiving van de politiek naar rechts/conservatief.

Meer over r/K theorie onder “Politiek” en via “Categorieën -> r/K theorie”